Leerstoelen/lectoraat

Via de hoogleraren die zijn aangesteld door Instituut Gak is er voor de universiteiten extra en/of specialistische kennis, kunde en ervaring op het gebied van de sociale zekerheid en arbeidsmarkt beschikbaar. Er is tevens een lector aangesteld.

 

Prof. dr. Pierre Koning

Deze leerstoel richt zich op wetenschappelijke kennis op het grensvlak van de arbeidsmarkt en sociale zekerheid: hoe is het socialezekerheidsstelsel zo in te richten dat werklozen snel de weg naar de arbeidsmarkt terugvinden? Afhankelijk van het handelingsperspectief van partijen kunnen onderzoeksvragen hierbij variëren. Analyses richten zich op de centrale vormgeving van het socialezekerheidsstelsel, bijvoorbeeld op beoogde en niet beoogde effecten van financiële prikkels voor werkgevers bij werkloosheid, ziekte en arbeidsongeschiktheid van werknemers. Ook de vraag wat er gebeurt met werknemers die voorheen nog werden toegelaten tot een uitkering is hierbij relevant. Daarnaast kunnen analyses ondersteunend zijn bij de uitvoering van sociale zekerheid op decentraal niveau. De leeropdracht gaat uit van een empirische en beleidsmatige benadering, met een sterke nadruk op het meten van de effectiviteit en doelmatigheid van beleidswijzigingen of beleidsinstrumenten.

 

Prof. dr. Lex Heerma van Voss

De sociale zekerheid heeft diepe wortels. Al in de zeventiende eeuw was de sociale zekerheid in het stedelijke, religieus pluriforme en rijke Nederland beter ontwikkeld dan elders. Lange tradities kunnen onze ideeën over wat rechtvaardig is nog steeds beïnvloeden. Het socialezekerheidsstelsel zoals we het nu kennen, heeft zich pas in de laatste decennia ontwikkeld. De opbouw van dat stelsel was zowel in Nederland als elders een groot maatschappelijk experiment. Tot hoeveel solidariteit zijn we bereid? Hoe kan participatie het best worden bevorderd? Wat is beter, uitvoering door de overheid of uitvoering door sociale partners? Is het beter om daarbij rekening te houden met lokale omstandigheden of voor iedereen in het land dezelfde regels te laten gelden? Bestudering van de geschiedenis leert welke experimenten al zijn uitgevoerd en of ze werkten.

 

Prof. dr. Paul Schoukens

In het kader van de leerstoel wordt onderzoek verricht en onderwijs gegeven in de domeinen van het Europees, internationaal en vergelijkend socialezekerheidsrecht. In rechtsvergelijkende studies bezien we het Nederlandse socialezekerheidsrecht in het licht van de algemene juridische beginselen die aan de nationale socialezekerheidsstelsels ten grondslag liggen. Verder wordt onderzoek gedaan naar nieuwe vormen van migratie en de gevolgen daarvan voor de sociale zekerheid. Hierbij gaat bijzondere aandacht uit naar atypische arbeidsvormen (zzp, deeltijdwerk, freelancewerk, arbeid zonder economische drijfveer, enzovoort). Het opnieuw doordenken van Europese en internationale minimumnormen voor sociale zekerheid behoort eveneens tot het inhoudelijke pakket van de leerstoel.

 

Prof. dr. mr. Hans van Meerten

Op allerlei terreinen vindt steeds meer internationalisering plaats, ook op het terrein van pensioenen. Sociale zekerheid, waar in een aantal landen het pensioenstelsel deel van uitmaakt, lijkt daarentegen in belangrijke mate een nationale aangelegenheid. De vraag is echter: kunnen we bij de inrichting van ons nationale pensioenstelsel wel buiten Europa? Daarnaast is er een groeiend probleem aangaande de beperkte keuzevrijheid die de deelnemer (vooral in Nederland) heeft ten aanzien van het pensioenfonds waar men vaak verplicht bij aangesloten is. De beperking van de keuzemogelijkheden heeft een sociale doelstelling. Tegelijkertijd vragen deelnemers om meer inspraak.
In deze leerstoel wordt onderzocht welke invloed EU-wetgeving heeft op ons pensioenstelsel en of die tot een verbetering van pensioenen kan leiden? Daarbij is speciale aandacht voor de zogenaamde premiepensioeninstelling (PPI). Dit is een nieuwe entiteit, ingesteld mede op basis van Europese regelgeving, die pensioenen grensoverschrijdend kan aanbieden. Lukt het PPI-instellingen om vanuit Nederland en andere EU-landen deelnemers inderdaad meer keuzevrijheid te bieden? De onderzoeksopdracht Internationaal Pensioenrecht bestaat
uit drie onderdelen:

1. een ‘algemeen’ deel dat medio 2019 zal resulteren in een handboek EU-pensioenrecht (hoofduitvoerder hoogleraar
Hans van Meerten);
2. een deel waarin wordt nagegaan welke juridische mogelijkheden er zijn voor PPI’s en in hoeverre deze PPI’s kunnen bijdragen aan meer kostenefficiënte pensioenen. Dit deel zal resulteren in een proefschrift (hoofduitvoerder AIO Elmar Schmidt);
3. een deel waarin wordt ingegaan op de vraag hoe de (grensoverschrijdende) waardeoverdracht van pensioenkapitaal verbeterd kan worden en welke EU-regelgeving hierop invloed heeft. Dit deel zal resulteren in
twee wetenschappelijke publicaties per jaar (hoofduitvoerder hoogleraar Hans van Meerten).

 

Prof. dr. Casper van Ewijk

Nederland heeft een sterk pensioenstelsel dat in de vorige eeuw door de sociale partners is opgebouwd, met – naast de AOW – divers