Generated by Rank Math SEO, this is an llms.txt file designed to help LLMs better understand and index this website.

# Instituut Gak

## Sitemaps
- [XML Sitemap](https://www.instituutgak.nl/sitemap_index.xml): Includes all crawlable and indexable pages.

## Berichten
- [Shirley Oomens benoemd tot bijzonder hoogleraar Sociale Zekerheid en Participatie](https://www.instituutgak.nl/nieuws/shirley-oomens-benoemd/): Shirley Oomens gaat vanuit een sociologisch perspectief aan de faculteit Sociale Wetenschappen van de Universiteit Utrecht onderzoek doen naar sociale zekerheid en participatie. Daarmee wil ze meer inzicht krijgen in de bedoelde en onbedoelde effecten van sociale zekerheidsregelingen op de maatschappelijke participatie van burgers. De nieuwe bijzonder hoogleraar werkt ook als lector aan de HAN University of Applied Sciences en is voorzitter van het Kennisplatform Werk en Inkomen.
- [De staat van de sociale zekerheid in Nederland](https://www.instituutgak.nl/nieuws/de-staat-van-de-sociale-zekerheid-in-nederland/): Nieuwe beleidsuitgangspunten met reflecties door experts uit België.
- [Vacature adviseur onderzoek ](https://www.instituutgak.nl/nieuws/vacature-adviseur-onderzoek-2/): Voor de voorbereiding, beoordeling en begeleiding van het onderzoek zoeken wij een nieuwe collega.
- [Blog over de jaarlijkse dag voor onderzoek en beleid met als thema ‘125 jaar sociale zekerheid in Nederland’](https://www.instituutgak.nl/nieuws/blog-over-de-jaarlijkse-dag-voor-onderzoek-en-beleid-met-als-thema-125-jaar-sociale-zekerheid-in-nederland/): Op 1 juni jl. vond de jaarlijkse dag voor onderzoek en beleid van Instituut Gak plaats, met dit jaar als thema: ‘125 jaar sociale zekerheid in Nederland’. Naast een keynote lezing over dit thema door prof. Robert Vonk waren er presentaties over lopend onderzoek en ‘In gesprek met’ sessies met een aantal hoogleraren van Instituut Gak. Ook is de Instituut Gak KNAW Award uitgereikt aan dr. Rosa Kösters voor haar onderzoeksvoorstel ‘Van onderen! Sociale zekerheid tussen burgerinitiatief en innovatie, 1960-2025’.
- [Bijeenkomst Instituut Gak over 125 jaar sociale zekerheid in Nederland “Wat vieren we eigenlijk?”](https://www.instituutgak.nl/blog/bijeenkomst-instituut-gak-over-125-jaar-sociale-zekerheid-in-nederland/): “Sociale zekerheid is nooit klaar en zal altijd in beweging blijven.”
- [Instituut Gak-KNAW Award voor Rosa Kösters](https://www.instituutgak.nl/nieuws/instituut-gak-knaw-award-voor-rosa-kosters/): Dr. Rosa Kösters ontving op maandag 1 juni jongstleden de Instituut Gak-KNAW Award.
- [Oproep ‘Jongeren in de regie: van netwerk naar werk’ gestart](https://www.instituutgak.nl/nieuws/oproep-jongeren-in-de-regie-van-netwerk-naar-werk-gestart/): We zoeken organisaties die de arbeidskansen van jongeren versterken door middel van ondersteuning.
- [Jaarverslag 2025](https://www.instituutgak.nl/nieuws/jaarverslag-2025-2/): Ons jaarverslag 2025 is nu online beschikbaar.
- [Jaarverslag 2025](https://www.instituutgak.nl/jaarverslagen/jaarverslag-2025/): window.FB3D_CLIENT_DATA = window.FB3D_CLIENT_DATA || ;FB3D_CLIENT_DATA.push('eyJwb3N0cyI6eyI5MTY1Ijp7IklEIjo5MTY1LCJ0aXRsZSI6IkphYXJ2ZXJzbGFnIDIwMjUiLCJ0eXBlIjoicGRmIiwicmVhZHlfZnVuY3Rpb24iOiIiLCJib29rX3N0eWxlIjoiZmxhdCIsImJvb2tfdGVtcGxhdGUiOiJub25lIiwib3V0bGluZSI6W10sImRhdGEiOnsicG9zdF9JRCI6IjkxNjYiLCJndWlkIjoiaHR0cHM6XC9cL3d3dy5pbnN0aXR1dXRnYWsubmxcL3dwLWNvbnRlbnRcL3VwbG9hZHNcLzIwMjZcLzA1XC9JRy1qYWFyLTIwMjUtMTQucGRmIiwicGRmX3BhZ2VzIjoiNjgiLCJwYWdlc19jdXN0b21pemF0aW9uIjoibm9uZSJ9LCJ0aHVtYm5haWwiOnsiZGF0YSI6eyJwb3N0X0lEIjoiMCJ9LCJ0eXBlIjoiYXV0byJ9LCJwcm9wcyI6eyJiYWNrZ3JvdW5kQ29sb3IiOiJhdXRvIiwiYmFja2dyb3VuZEltYWdlIjoiYXV0byIsImJhY2tncm91bmRTdHlsZSI6ImF1dG8iLCJoaWdobGlnaHRMaW5rcyI6ImF1dG8iLCJsaWdodGluZyI6ImF1dG8iLCJzaW5nbGVQYWdlTW9kZSI6ImF1dG8iLCJjYWNoZWRQYWdlcyI6ImF1dG8iLCJyZW5kZXJJbmFjdGl2ZVBhZ2VzIjoiYXV0byIsInJlbmRlckluYWN0aXZlUGFnZXNPbk1vYmlsZSI6ImF1dG8iLCJyZW5kZXJXaGlsZUZsaXBwaW5nIjoiYXV0byIsInByZWxvYWRQYWdlcyI6ImF1dG8iLCJhdXRvUGxheUR1cmF0aW9uIjoiYXV0byIsInJ0bCI6ImF1dG8iLCJpbnRlcmFjdGl2ZUNvcm5lcnMiOiJhdXRvIiwibWF4RGVwdGgiOiJhdXRvIiwic2hlZXQiOnsic3RhcnRWZWxvY2l0eSI6ImF1dG8iLCJ3YXZlIjoiYXV0byIsInNoYXBlIjoiYXV0byIsIndpZHRoVGV4ZWxzIjoiYXV0byIsImNvbG9yIjoiYXV0byIsInNpZGUiOiJhdXRvIiwic3RyZXRjaEltYWdlcyI6ImF1dG8iLCJjb3JuZXJEZXZpYXRpb24iOiJhdXRvIiwiZmxleGliaWxpdHkiOiJhdXRvIiwiZmxleGlibGVDb3JuZXIiOiJhdXRvIiwiYmVuZGluZyI6ImF1dG8iLCJoZWlnaHRUZXhlbHMiOiJhdXRvIn0sImNvdmVyIjp7IndhdmUiOiJhdXRvIiwiY29sb3IiOiJhdXRvIiwic2lkZSI6ImF1dG8iLCJzdHJldGNoSW1hZ2VzIjoiYXV0byIsImJpbmRlclRleHR1cmUiOiJhdXRvIiwiZGVwdGgiOiJhdXRvIiwicGFkZGluZyI6ImF1dG8iLCJzdGFydFZlbG9jaXR5IjoiYXV0byIsImZsZXhpYmlsaXR5IjoiYXV0byIsImZsZXhpYmxlQ29ybmVyIjoiYXV0byIsImJlbmRpbmciOiJhdXRvIiwid2lkdGhUZXhlbHMiOiJhdXRvIiwiaGVpZ2h0VGV4ZWxzIjoiYXV0byIsIm1hc3MiOiJhdXRvIiwic2hhcGUiOiJhdXRvIn0sInBhZ2UiOnsid2F2ZSI6ImF1dG8iLCJjb2xvciI6ImF1dG8iLCJzaWRlIjoiYXV0byIsInN0cmV0Y2hJbWFnZXMiOiJhdXRvIiwiZGVwdGgiOiJhdXRvIiwic3RhcnRWZWxvY2l0eSI6ImF1dG8iLCJmbGV4aWJpbGl0eSI6ImF1dG8iLCJmbGV4aWJsZUNvcm5lciI6ImF1dG8iLCJiZW5kaW5nIjoiYXV0byIsIndpZHRoVGV4ZWxzIjoiYXV0byIsImhlaWdodFRleGVscyI6ImF1dG8iLCJtYXNzIjoiYXV0byIsInNoYXBlIjoiYXV0byJ9LCJoZWlnaHQiOiJhdXRvIiwid2lkdGgiOiJhdXRvIiwiZ3Jhdml0eSI6ImF1dG8iLCJwYWdlc0ZvclByZWRpY3RpbmciOiJhdXRvIn0sImNvbnRyb2xQcm9wcyI6eyJhY3Rpb25zIjp7ImNtZFRvYyI6eyJlbmFibGVkIjoiYXV0byIsImVuYWJsZWRJbk5hcnJvdyI6ImF1dG8iLCJhY3RpdmUiOiJhdXRvIiwiZGVmYXVsdFRhYiI6ImF1dG8ifSwiY21kQXV0b1BsYXkiOnsiZW5hYmxlZCI6ImF1dG8iLCJlbmFibGVkSW5OYXJyb3ciOiJhdXRvIiwiYWN0aXZlIjoiYXV0byJ9LCJjbWRTYXZlIjp7ImVuYWJsZWQiOiJhdXRvIiwiZW5hYmxlZEluTmFycm93IjoiYXV0byJ9LCJjbWRQcmludCI6eyJlbmFibGVkIjoiYXV0byIsImVuYWJsZWRJbk5hcnJvdyI6ImF1dG8ifSwiY21kU2luZ2xlUGFnZSI6eyJlbmFibGVkIjoiYXV0byIsImVuYWJsZWRJbk5hcnJvdyI6ImF1dG8iLCJhY3RpdmUiOiJhdXRvIiwiYWN0aXZlRm9yTW9iaWxlIjoiYXV0byJ9LCJ3aWRUb29sYmFyIjp7ImVuYWJsZWQiOiJhdXRvIiwiZW5hYmxlZEluTmFycm93IjoiYXV0byJ9fX0sImF1dG9UaHVtYm5haWwiOiJodHRwczpcL1wvd3d3Lmluc3RpdHV1dGdhay5ubFwvd3AtY29udGVudFwvdXBsb2Fkc1wvM2QtZmxpcC1ib29rXC9hdXRvLXRodW1ibmFpbHNcLzkxNjUucG5nIiwicG9zdF9uYW1lIjoiamFhcnZlcnNsYWctMjAyNSIsInBvc3RfdHlwZSI6IjNkLWZsaXAtYm9vayJ9fSwicGFnZXMiOltdLCJmaXJzdFBhZ2VzIjpbXX0=');window.FB3D_CLIENT_LOCALE && FB3D_CLIENT_LOCALE.render && FB3D_CLIENT_LOCALE.render();
- [Autisme Werkt](https://www.instituutgak.nl/nieuws/autisme-werkt/): In Autisme Werkt volgen we drie volwassenen met autisme in hun dagelijkse werkrealiteit.
- [Nieuwe podcast: Bas Werker](https://www.instituutgak.nl/nieuws/nieuwe-podcast-bas-werk/): Een boeiend gesprek over zijn leerstoel 'Pensioenbeheer en risicomanagement'.
- [Nieuwe blog: het PGAP-project](https://www.instituutgak.nl/nieuws/nieuwe-blog-het-pgap-project/): Succesvolle Canadese interventie vertaald naar de Nederlandse context.
- [PGAP: laagdrempelige methode om arbeidsparticipatie van zieke werknemers te stimuleren](https://www.instituutgak.nl/blog/het-pgap-project/): Succesvolle Canadese interventie vertaald naar de Nederlandse context.
- [Inclusief ondernemen in het MKB: praktijkverhalen](https://www.instituutgak.nl/nieuws/inclusief-ondernemen-in-het-mkb-praktijkverhalen/): Hoe maak je een succes van Inclusief ondernemen in het MKB?
- [Nieuwe podcast: Lineke van Hal](https://www.instituutgak.nl/nieuws/nieuwe-podcast-lineke-van-hal/): Gesprek over haar lectoraat met lector Lineke van Hal, verbonden aan Zuyd Hogeschool.
- [Nieuwe blog: ‘Flex in transitie: routes naar toekomstbestendig flexibel werken’](https://www.instituutgak.nl/nieuws/nieuwe-blog-flex-in-transitie/): De resultaten van drie door Instituut Gak gefinancierde onderzoeken centraal.
- [Conferentie ‘Flex in transitie: routes naar toekomstbestendig flexibel werken’](https://www.instituutgak.nl/blog/toekomstbestendig-flexibel-werken/): De resultaten van drie door Instituut Gak gefinancierde onderzoeken centraal.
- [Nieuwe podcast: Lisa Brüggen](https://www.instituutgak.nl/nieuws/nieuwe-podcast-lisa-bruggen/): In deze nieuwe podcast vertelt Lisa Brüggen over haar leerstoel.
- [Instituut Gak-KNAW Award 2026](https://www.instituutgak.nl/nieuws/instituut-gak-knaw-award-2026/): Aanvraagronde voor de Instituut Gak-KNAW Award 2026 is gestart.
- [Nieuwe blog ‘Krapte op de arbeidsmarkt’](https://www.instituutgak.nl/nieuws/nieuwe-blog-krapte-op-de-arbeidsmarkt/): Technologie, vakmanschap en hoogwaardige arbeidsmigratie bieden vooral in samenhang oplossingen.
- [Onderzoek ‘Krapte op de arbeidsmarkt’](https://www.instituutgak.nl/blog/onderzoek-krapte-op-de-arbeidsmarkt/): Technologie, vakmanschap en hoogwaardige arbeidsmigratie bieden vooral in samenhang oplossingen.
- [Open Call Instituut Gak Fellowship](https://www.instituutgak.nl/nieuws/open-call-instituut-gak-fellowship/): Instituut Gak en het NIAS-KNAW nodigen wetenschappers uit om onderzoeksvoorstellen in te dienen.
- [Vacature bijzonder hoogleraar](https://www.instituutgak.nl/nieuws/vacature-bijzonder-hoogleraar/): Vacature voor een bijzonder hoogleraar ‘Sociale Zekerheid en Participatie’.
- [Nicolas Rennuy nieuwe leerstoelhouder](https://www.instituutgak.nl/nieuws/nicolas-rennuy-nieuwe-leerstoelhouder/): Nicolas Rennuy benoemd tot bijzonder hoogleraar Internationaal en Europees Socialezekerheidsrecht.
- [Promotie Marije Hagendijk](https://www.instituutgak.nl/nieuws/promotie-marije-hagendijk/): Marije Hagendijk deed promotie onderzoek naar waardecreatie in arbeidsgerichte zorg.
- [Blog ‘Nieuwe werkkansen door de energietransitie?!’](https://www.instituutgak.nl/nieuws/blog-nieuwe-werkkansen-voor-de-energietransitie/): Bedrijven en medewerkers nog te weinig bezig met toekomstige veranderingen.
- [Nieuwe werkkansen door de energietransitie?!](https://www.instituutgak.nl/blog/nieuwe-werkkansen-voor-de-energietransitie/): Bedrijven en medewerkers nog te weinig bezig met toekomstige veranderingen.
- [Nieuwe podcast: Robert Vonk](https://www.instituutgak.nl/nieuws/nieuwe-podcast-robert-vonk/): Over hoe in het bijzonder de geschiedenis van sociale zekerheid ons een spiegel voorhoudt.
- [Open inschrijving Leven Lang Ontwikkelen](https://www.instituutgak.nl/nieuws/open-inschrijving-leven-lang-ontwikkelen-2/): Zeven nieuwe onderzoeksprojecten gaan starten.
- [Oproep Kansen in kraptesectoren](https://www.instituutgak.nl/nieuws/oproep-kansen-in-kraptesectoren/): Deze projecten krijgen subsidie in het kader van de oproep 'Kansen in kraptesectoren'.

## Pagina's
- [TEST](https://www.instituutgak.nl/test/)
- [‘Kansen in kraptesectoren’](https://www.instituutgak.nl/oproep/kansen-in-kraptesectoren/): Instituut Gak heeft in het verleden meerdere projecten ondersteund waarin werkzoekenden als zij-instromer een baan hebben gevonden in kraptesectoren. Mensen die als ‘onbenut arbeidspotentieel’ worden bestempeld, hebben veel te bieden voor de arbeidsmarkt. Met deze oproep willen we een extra stimulans bieden aan organisaties om mensen te begeleiden naar kansrijke beroepen in kraptesectoren. De aanvraagprocedure is inmiddels gesloten.
- [Open inschrijving ‘Leven Lang Ontwikkelen’](https://www.instituutgak.nl/onderzoek/onderzoek/leven-lang-ontwikkelen/)
- [FIN Code Goed Bestuur](https://www.instituutgak.nl/organisatie/fin-code-goed-bestuur/): Het bestuur van Instituut Gak verklaart te voldoen aan de FIN Code Goed Bestuur en heeft daartoe de Jaarlijkse Verklaring naleving FIN Code Goed Bestuur ingediend.
- [Open inschrijving ‘Leven lang ontwikkelen’](https://www.instituutgak.nl/onderzoek/open-inschrijving-een-leven-lang-ontwikkelen/): De route naar een cultuur van een leven lang ontwikkelen In het Regeerprogramma van het kabinet-Schoof spreekt het kabinet uit er veel waarde aan te hechten dat “iedereen zich een leven lang kan ontwikkelen (LLO).” Zij stelt dat onder andere om- en bijscholing van groot belang is om in te kunnen spelen op tekorten op de arbeidsmarkt. Het kabinet belooft drempels weg te halen zodat iedereen in Nederland zich kan (blijven) ontwikkelen. Daarvoor wordt onder andere in samenwerking met opleiders, sociale partners en regio’s een LLO-agenda opgesteld die gericht is op professionals die in hun organisatie een leven lang ontwikkelen willen stimuleren. De SER beheert de agenda en wil daarmee bijdragen aan een “vanzelfsprekende leercultuur in Nederland” (SER, 2024), wat volgens de SER inhoudt dat “…leren en ontwikkelen binnen een gemeenschap vanzelfsprekend is voor iedereen en voor een belangrijk deel is geïntegreerd in dagelijkse activiteiten ”. Dit leidt tot de vraag hoe Nederland tot de gehoopte leercultuur kan komen waarin ontwikkeling van mensen die actief deelnemen aan de arbeidsmarkt en voor mensen die dat (tijdelijk) niet doen wordt gefaciliteerd en geïnternaliseerd . Instituut Gak heeft onderzoekers uitgenodigd om met innovatieve ideeën te komen om een leercultuur in Nederland te bevorderen. De volgende zeven onderzoeken zijn toegekend: Prof. dr. Ferry Koster, Erasmus Universiteit Rotterdam (‘Toevallig leren: een sociaal netwerkperspectief’) Doorlooptijd: 2 jaar Dit onderzoek verkent hoe sociale netwerken en met name brugfiguren het leerintentie- en gedrag van werkenden beïnvloeden. Hoewel leven lang ontwikkelen veel is onderzocht, blijft de rol van het sociaal kapitaal onderbelicht. Via literatuuronderzoek, een landelijke survey, interviews en werktafels wordt onderzocht hoe netwerken bijdragen aan een bredere leercultuur. Aandacht gaat uit naar de invloed van sociale relaties binnen en buiten het werk, met als doel het versterken van leercultuur en duurzame inzetbaarheid via sociaal kapitaal. Henri Bussink, MSc., SEO Economisch Onderzoek (‘Naar een duurzame en inclusieve leercultuur door betere afstemming tussen gedrag, instituties en beleid’) Doorlooptijd: 2 jaar Dit onderzoek richt zich op hoe gedrag, instituties en beleid beter op elkaar afgestemd kunnen worden om een duurzame leercultuur te realiseren. Die wisselwerking blijkt vaak gebrekkig: het huidige beleid en de bestaande instituties sluiten onvoldoende aan op de motieven en belemmeringen van werkenden en werkgevers. In vijf werkpakketten worden deze domeinen integraal onderzocht via literatuurstudie, keuze-experimenten onder werkenden en werkgevers, casestudies in regio’s en sectoren en beleidsscenario’s. Zo worden mismatches blootgelegd en handelingsperspectieven ontwikkeld voor doelgerichte, samenhangende stimulering van de leercultuur Dr. Derk-Jan Nijman, Hogeschool Saxion (‘Responsieve loopbanen: tussen individuele vrijheid en collectieve verantwoordelijkheid’) Doorlooptijd: 1,5 jaar Dit project onderzoekt hoe de spanning tussen persoonlijke fit (individuele wensen en capaciteiten) en sociale fit (maatschappelijke behoeften) in loopbanen beter beheerd kan worden. Door literatuuronderzoek, documentanalyse, focusgroepen en interviews wordt inzicht verkregen in hoe dit spanningsveld bijdraagt aan arbeidsmarktkrapte. De opbrengst bestaat uit een essay, vakpublicatie, wetenschappelijk artikel en slotevent. Doel is een gedeeld begrip te creëren bij betrokken actoren in het LLO- en loopbaanveld en praktische aanbevelingen te bieden om arbeidsmarktknelpunten aan te pakken. Prof. dr. Niels Spierings, Radboud Universiteit (‘Mensen met migratieachtergrond faciliteren bij een Leven Lang in Ontwikkeling (MILLION)’) Doorlooptijd: 4 jaar Het MILLION-project onderzoekt waarom leven lang ontwikkelen onder mensen met een migratieachtergrond vaak onbekend of onbenut blijft, ondanks het belang van LLO voor een inclusieve arbeidsmarkt. Met een mix van methoden — waaronder surveys, focusgroepen, experimenten en co-creatiesessies — worden verschillen tussen migrantengroepen, ervaringen van uitsluiting en politiek wantrouwen onderzocht. Daarnaast wordt bekeken hoe werkgevers LLO benutten. De resultaten bieden inzichten voor beleidsmakers en werkgevers om het LLO-aanbod inclusiever te maken en beter af te stemmen op deze diverse doelgroep. Dr. Rianne de Wit, Avans Hogeschool (‘Zorg Innovatie Centra als motor voor Leven Lang Ontwikkelen: van startende naar ervaren gevorderde professional in de verpleegkundige beroepspraktijk’) Doorlooptijd: 4 jaar Het project introduceert het vernieuwde leer- en werkmodel Zorg Innovatie Centra 2.0 om het hoge verloop onder beginnende verpleegkundigen tegen te gaan. Door coaching en betrokkenheid bij zorginnovatieprojecten, zoals digitalisering en EBP, wordt professionele ontwikkeling gestimuleerd. Het onderzoek combineert scoping reviews, quasi-experimenteel onderzoek en kosten-batenanalyses. Verpleegkundigen worden actief betrokken via interviews en co-creatie. Het model beoogt werktevredenheid, autonomie en duurzame inzetbaarheid te vergroten en levert praktische tools, wetenschappelijke inzichten en beleidsaanbevelingen voor de zorgsector en het onderwijs. Prof. dr. Sonja Bekker, Universiteit Utrecht (‘Naar een inclusieve en betekenisvolle leercultuur met LLO’) Doorlooptijd: 4 jaar Dit onderzoek analyseert waarom deelname aan leven lang ontwikkelen structureel achterblijft, ondanks beleidsinspanningen. Geanalyseerd worden juridische en institutionele voorwaarden voor een inclusieve leercultuur, inclusief rechten, faciliteiten en erkenning van leerresultaten binnen EU- en nationaal recht. Daarnaast worden ervaringen van burgers, werkgevers en uitvoerders onderzocht met data-analyse en Living Labs. Het project biedt vernieuwende inzichten over waarom het systeem tekortschiet en hoe wetgeving en beleid beter kunnen aansluiten bij behoeften van werkenden en bedrijven, gericht op duurzame arbeidsmarktontwikkeling. Dr. Tom Adams, Koning Willem I College (‘De responsieve samenwerking tussen de beroepsopleiding en de beroepspraktijk om Leven Lang Ontwikkel trajecten te waarderen met verifieerbare credentials’) Doorlooptijd: 4 jaar Dit project richt zich op de samenwerking tussen bedrijfsinterne leven-lang-ontwikkeltrajecten en mbo-instellingen om scholing flexibeler en toekomstbestendiger te maken. Samen met partners onderzoekt het Koning Willem I College hoe interne scholing ondersteund kan worden met didactische interventies, hoe certificering mogelijk is via digitale credentials, en hoe onderwijs en bedrijfsleven een gedeelde vaardighedentaal kunnen ontwikkelen. Via documentanalyses, interviews, focusgroepen en praktijkcases wordt gewerkt aan een sterker regionaal ecosysteem waarin onderwijs en arbeidsmarkt samen optrekken om LLO toegankelijker en responsiever te maken.
- [Open inschrijving](https://www.instituutgak.nl/onderzoek/open-inschrijving/): Hieronder vindt u een overzicht van de lopende open inschrijvingen. Daarin treft u onder andere een overzicht van publicaties rond het desbetreffende thema. Het is inmiddels niet meer mogelijk om in te schrijven op beide open inschrijvingen.
- [Maatschappelijke projecten](https://www.instituutgak.nl/maatschappelijke-projecten/)
- [Kennisproducten](https://www.instituutgak.nl/kennisproducten/)
- [‘Jongeren en schulden’](https://www.instituutgak.nl/oproep/jongeren-en-schulden/): Aangenomen wordt dat in Nederland ongeveer 340.000 jongeren tot 28 jaar kampen met geldzorgen of schuldproblematiek. Er is veel aanbod om financiële zorgen preventief aan te pakken en om erger te voorkomen. Het bestaande aanbod bereikt de werkende jongeren echter onvoldoende.
- [‘Hoe is het met je?’](https://www.instituutgak.nl/oproep/hoe-is-het-met-je/): Een ingrijpende levensgebeurtenis zoals het verlies van een naaste, echtscheiding of persoonlijk letsel heeft impact op een persoon en diens functioneren als werknemer, zeker als er meerdere factoren meespelen. Niet alleen verdrietige gebeurtenissen, maar ook doorgaans prettige gebeurtenissen, zoals een huwelijk of het krijgen van kinderen, kunnen stress veroorzaken.
- [Programma ‘Stap voor stap: van dagbesteding naar (beschut) werk’](https://www.instituutgak.nl/programma-stap-voor-stap-van-dagbesteding-naar-beschut-werk/): Meedoen op de arbeidsmarkt draagt bij aan zelfvertrouwen, zelfredzaamheid, ontwikkeling en identiteit. Voor sommige deelnemers van dagbesteding met ontwikkelingsmogelijkheden, is het lastig een stap verder te komen. Dit heeft diverse redenen. Een belangrijke reden is de onduidelijkheid en daarmee onzekerheid, van bijvoorbeeld de financiële consequenties. En wat als het (beschut) werk niet blijkt te passen en een (tijdelijke) stap terug nodig is?
- [Podcasts](https://www.instituutgak.nl/podcasts/): In deze eerste extra lange episode van de nieuwe podcastserie 'Sociale zekerheid gezien vanuit de leerstoel' een bijzondere podcast die zich richt op het grensvlak van sociale zekerheid. Aan het woord Irmgard Borghouts en Charissa Freese.
- [Beleid](https://www.instituutgak.nl/beleid/)
- [Beleid Onderzoek](https://www.instituutgak.nl/beleid/beleid-onderzoek/): Instituut Gak stelt onderzoekers in staat om gedegen en innovatief onderzoek te verrichten op het terrein van sociale zekerheid en arbeidsmarkt in Nederland. Naast een aantal langlopende, grootschalige onderzoeksprogramma’s worden ook onderzoeksvragen gesteld die met een kortlopende studie kunnen worden beantwoord.
- [Beleggingsbeleid](https://www.instituutgak.nl/beleid/beleggingsbeleid/): De onderstaande beleggingsprincipes van het instituut zijn tot uitdrukking gebracht in het beleggingsbeleid:
- [Vacature adviseur onderzoek](https://www.instituutgak.nl/organisatie/vacature-instituut-gak/): Instituut Gak is een in Hilversum gevestigd vermogensfonds dat onderzoek en maatschappelijke projecten mogelijk maakt op het terrein van de sociale zekerheid en de arbeidsmarkt. De missie van Instituut Gak is het leveren van een bijdrage aan de kwaliteit van de sociale zekerheid en de arbeidsmarkt in Nederland. Dit doet het instituut door het rendement op het vermogen aan te wenden voor het financieel ondersteunen van maatschappelijke projecten, onderzoeksprojecten en (bijzondere) leerstoelen en lectoraten.
- [Oproepen](https://www.instituutgak.nl/oproep/): Instituut Gak start de aanvraagronde ‘Jongeren in de regie: van netwerk naar werk’ voor projecten die jongeren (18 t/m 27 jaar) begeleiden naar duurzame banen. We zoeken nadrukkelijk organisaties die de arbeidskansen van jongeren versterken door middel van (onderlinge) ondersteuning in een netwerk of community. Elementen van begeleiding van jongeren kunnen o.a. zijn: peer-to-peer ondersteuning, het samen vieren van successen, het faciliteren van workshops of het inzetten van informele en professionele netwerken om duurzame verbindingen met werkgevers tot stand te brengen. Instituut Gak ondersteunt met regelmaat projecten waarin jongeren begeleid worden naar een baan. Wij geloven dat er voor iedereen een waardevolle plek is op de arbeidsmarkt en willen organisaties stimuleren om hier actief aan bij te dragen. Deze oproep geeft hieraan een extra positieve impuls. Het indienen van projectaanvragen kon tot uiterlijk 27 juli 2026.
- [Sociale zekerheid en arbeidsmarkt in Nederland](https://www.instituutgak.nl/sociale-zekerheid-en-arbeidsmarkt-in-nederland/): Instituut Gak wil een bijdrage leveren aan de kwaliteit van de sociale zekerheid en arbeidsmarkt in Nederland. Instituut Gak investeert in maatschappelijke projecten, onderzoek en leerstoelen.
- [Jaarverslagen](https://www.instituutgak.nl/organisatie/jaarverslagen/): In de jaarverslagen leest u meer over door ons mogelijk gemaakte maatschappelijke projecten, onderzoek en leerstoelen/lectoraten.
- [Impact](https://www.instituutgak.nl/onderzoek/impact/)
- [Open inschrijving ‘Krapte op de arbeidsmarkt’](https://www.instituutgak.nl/onderzoek/openinschrijving-krapte-op-de-arbeidsmarkt/)
- [Instituut Gak-KNAW Award](https://www.instituutgak.nl/onderzoek/instituutgak-knaw-award/)
- [Algemene beleidscriteria](https://www.instituutgak.nl/algemene-beleidscriteria/): Voor projecten die plaatsvinden in het Caribisch deel van het Koninkrijk verwijzen wij u naar samenwerkendefondsencariben.org
- [Bijeenkomsten](https://www.instituutgak.nl/onderzoek/bijeenkomsten/): Op maandag 1 juni 2026 vindt de jaarlijkse Bijeenkomst Onderzoek en Beleid van Instituut Gak plaats met als thema '125 jaar sociale zekerheid in Nederland’. Deze editie vindt plaats in Het Trippenhuis te Amsterdam.
- [Werk & Toekomst](https://www.instituutgak.nl/beleid/beleid-maatschappelijke-projecten/werk-toekomst/): In de toekomst zullen robotica, digitalisering en voortschrijdende technologische ontwikkelingen naar verwachting steeds meer banen en beroepen doen verdwijnen. Tegelijkertijd zullen er ook nieuwe banen en beroepen ontstaan, waardoor nieuwe kansen worden geboden. Om flexibel te kunnen blijven bewegen op de voortdurend veranderende arbeidsmarkt, zijn 21e-eeuwse vaardigheden en een leven lang leren essentieel. Sociaal ondernemerschap kan een steeds belangrijkere rol spelen voor werkgevers die mensen helpen om aan het werk te komen en te blijven. Technologie kan ook bijdragen aan het creëren of aanpassen van functies voor mensen met een arbeidshandicap. In deze context is het interessant om op een andere manier naar betaald en onbetaald werk te kijken.
- [Werk & Diversiteit](https://www.instituutgak.nl/beleid/beleid-maatschappelijke-projecten/werk-diversiteit/): Ieder mens is uniek en verdient een gelijkwaardige kans op de arbeidsmarkt. Maar op de werkvloer vormt de samenstelling van een team niet altijd een afspiegeling van de Nederlandse bevolking. Dit kan een onbewuste keuze zijn en soms wordt de stap niet aangedurfd omdat onbekend onbemind maakt. Door te streven naar diversiteit op de werkvloer krijgen (nieuwe) collega’s toegang tot die gewenste baan en krijgen ze de kans om hun talenten verder te ontwikkelen en in te zetten op de afdeling, in het management, de directie of het bestuur. Een diverse samenstelling van het personeel is ook voor een bedrijf van waarde. Diversiteit leidt onder meer tot vernieuwing en helpt bedrijven om in te spelen op veranderingen in de omgeving.
- [Werk & Preventie](https://www.instituutgak.nl/beleid/beleid-maatschappelijke-projecten/werk-preventie/): Als er geen goede balans is tussen werk en gezondheid of tussen werk en privé bestaat de kans dat mensen (langdurig) uitvallen. Omdat werk mensen in een kwetsbare periode van hun leven houvast en (financiële) stabiliteit biedt, is het van belang uitval zoveel mogelijk te voorkomen. Dit kan bijvoorbeeld door de eigen regie te versterken, bewustwording en onderling begrip tussen werkgever, werknemer en collega’s te vergroten en taboes te doorbreken.
- [Inclusieve arbeidsmarkt](https://www.instituutgak.nl/beleid/beleid-maatschappelijke-projecten/inclusieve-arbeidsmarkt/): Op de ideale inclusieve arbeidsmarkt werken mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt volwaardig samen met mensen zonder afstand tot de arbeidsmarkt, bij dezelfde werkgever, in hetzelfde team. In een inclusieve werkomgeving is er geen onderscheid tussen mensen met en zonder afstand tot de arbeidsmarkt en wordt iedereen op basis van zijn of haar capaciteiten en vaardigheden beoordeeld. Helaas is het vinden van werk voor werkzoekenden met een afstand tot de arbeidsmarkt niet altijd even makkelijk. Dit kan verschillende oorzaken hebben, zoals het niet kunnen vinden van werkgevers, obstakels die moeten worden overwonnen of het ontbreken van werkervaring en vaardigheden bij de werkzoekende.
- [Programma ‘Een nieuw bestaan, een nieuwe baan’](https://www.instituutgak.nl/programma-een-nieuw-bestaan-een-nieuwe-baan/): Van 2018 tot 2022 heeft Instituut Gak het programma ‘Een nieuw bestaan, een nieuwe baan’ uitgevoerd. De aanleiding voor het programma was de grote instroom van vluchtelingen in 2014 en 2015 en de moeizame aansluiting van deze groepen bij de Nederlandse arbeidsmarkt. Vanuit het uitgangspunt dat door het aanbieden van integrale begeleidingstrajecten (naast inburgering) de toeleiding naar werk wordt bevorderd, namen 31 projecten (geïnitieerd door 28 organisaties) deel.
- [Onderzoek](https://www.instituutgak.nl/onderzoek/onderzoek/): Wij stellen onderzoekers in staat om gedegen en innovatief onderzoek te verrichten op het terrein van sociale zekerheid en arbeidsmarkt in Nederland. Naast een aantal langlopende, grootschalige onderzoeksprogramma’s worden ook onderzoeksvragen gesteld die met een kortlopende studie kunnen worden beantwoord.
- [Algemene voorwaarden](https://www.instituutgak.nl/algemene-voorwaarden/): Een volledig overzicht van onze algemene voorwaarden is hieronder te downloaden. Indien u een subsidieaanvraag bij ons doet, dient u vooraf kennis te hebben genomen van onze algemene voorwaarden.

## Bureau

## Fellowships
- [Dr. Lieselotte Blommaert](https://www.instituutgak.nl/fellowship/dr-lieselotte-bloemaert/): Er is een levendige discussie gaande over welke maatregelen organisaties kunnen nemen om etnische discriminatie op de arbeidsmarkt te verminderen. Over het broodnodige draagvlak voor dit soort maatregelen – en hoe dat te vergroten – weten we echter nog opvallend weinig. Dit project draagt bij aan het dichten van dit gat in onze kennis. Het onderzoekt de mate van steun voor (of weerstand tegen) antidiscriminatie- of diversiteitsmaatregelen onder burgers in Nederland en andere Europese landen.
- [Prof. dr. Thomas Kampen](https://www.instituutgak.nl/fellowship/dr-thomas-kampen/): In het kader van zijn Instituut Gak fellowship ontwikkelt Thomas Kampen nieuw onderzoek naar de impact van de coronacrisis op arbeidsmarktinclusie van mensen met een arbeidsbeperking. De coronacrisis heeft gevolgen voor ons denken over werk, zoals waar het verricht wordt, hoe we samenwerken met collega’s en hoe we werk combineren met bijvoorbeeld zorgtaken. Wat betekent dit voor de inclusie op de arbeidsmarkt van mensen met een arbeidsbeperking?

## Kennisbanken
- [Stichtingsvereiste bij verplichtgestelde bedrijfstakpensioenfondsen: einde in zicht, maar niet van de verplichtstelling](https://www.instituutgak.nl/onderzoek/kennisbank/stichtingsvereiste-bij-verplichtgestelde-bedrijfstakpensioenfondsen/): Het ministerie van SZW bereidt een wetsvoorstel voor waarbij in wezen het stichtingsvereiste in relatie tot de verplichte deelneming in bedrijfstakpensioenfondsen wordt verwijderd voor pensioenuitvoerders afkomstig uit andere lidstaten. De auteur staat stil bij twee punten, namelijk (i) dat de Europeesrechtelijke houdbaarheid van de verplichtstelling als zodanig een andere kwestie is dan de Europeesrechtelijke houdbaarheid van het stichtingsvereiste, en (ii) dat een inbreuk door het stichtingsvereiste bij toepasselijkheid van de vrijheid van dienstverrichting zeer aannemelijk is en een rechtvaardiging daarvoor in principe onaannemelijk.
- [Make complex assembly work more accessible through projection-based work instructions](https://www.instituutgak.nl/onderzoek/kennisbank/make-complex-assembly-work-more-accessible-through-projection-based-work-instructions/): Arbeidsondersteunende technologie kan mensen helpen werk te doen waarvoor zij niet zijn opgeleid. Dit blijkt uit een veldexperiment met 80 technische mbo-studenten van verschillende niveaus. Zij zetten een accupakket voor een hybride auto in elkaar. De helft gebruikte reguliere instructies, de andere helft projectietechnologie die instructies op de werkplek toonde. Met deze technologie werkten studenten sneller, maakten ze minder fouten en vroegen ze minder hulp. Mbo 2-studenten presteerden hiermee vergelijkbaar met mbo 4-studenten die reguliere instructies gebruikten. Zo kan technologie vakwerk toegankelijker maken en personeelstekorten helpen aanpakken.
- [De staat van de sociale zekerheid in Nederland](https://www.instituutgak.nl/onderzoek/kennisbank/de-staat-van-de-sociale-zekerheid-in-nederland/): Op uitnodiging van het bestuur van Instituut Gak heeft Bea Cantillon een eminente groep onderzoekers bijeengebracht om de toekomst van de sociale zekerheid te onderzoeken. Het onderzoek richt zich op de Nederlandse sociale zekerheid, waarvan het huidige functioneren grondig wordt doorgelicht, maar is in meer dan een opzicht grensverleggend: door de diepgang waarmee de stand van zaken wordt opgenomen en in een historisch en sociaal perspectief wordt geplaatst, door de vragen die worden gesteld over de houdbaarheid ervan in een veranderd maatschappelijk klimaat, en vooral ook door de confrontatie die wordt aangegaan met de kritische blik van Belgische auteurs. Op elk uit Nederlands perspectief geschreven hoofdstuk volgt een ‘Belgische spiegel’.
- [Oplossingsrichtingen voor het tekort aan verzekeringsartsen](https://www.instituutgak.nl/onderzoek/kennisbank/oplossingsrichtingen-voor-het-tekort-aan-verzekeringsartsen/): Het structurele tekort aan verzekeringsartsen kan op de (middel)lange termijn mogelijk worden verminderd met drie maatregelen: een stelselwijziging, een grotere inzet van sociaal-medisch verpleegkundigen en betere cliëntdossiers en richtlijnen. Dat blijkt uit onderzoek van het Nivel, waarin zowel verzekeringsartsen als mensen met ervaring met een arbeidsongeschiktheidsbeoordeling meedachten over mogelijke oplossingen.
- [Onbeperkt werkt in het MKB](https://www.instituutgak.nl/onderzoek/kennisbank/onbeperkt-werkt-in-het-mkb/): Inzichten, uitdagingen, kansen en mogelijkheden voor inclusief ondernemen in het MKB verteld door 40 mkb-organisaties. Deze rapportage komt voort uit een maatschappelijk project, uitgevoerd door Onbeperkte Denkers en CNV.
- [De zorgplicht op de proef: de weigerende werknemer in het hybride tijdperk](https://www.instituutgak.nl/onderzoek/kennisbank/de-zorgplicht-op-de-proef/): Hybride werken is als werkvorm niet meer weg te denken, maar wat als de werknemer weigert zijn hybride werkplek te laten controleren? Dit artikel analyseert de juridische gevolgen van die weigering voor de schadevergoedingsclaim van de werknemer (art. 7:658 BW), zijn recht op hybride werken, en zijn ontslagbescherming. Uit die analyse volgt dat de werkgever kan – en misschien zelfs wel moet – ingrijpen in verband met zijn zorgplicht. De grotere vraag is of werkgevers tijdig het roer omgooien, of pas in actie komen wanneer fysieke of mentale klachten zich (op grote schaal) voordoen.
- [Op zoek naar verbinding. Perspectieven op het combineren van betaald werk en  mantelzorg](https://www.instituutgak.nl/onderzoek/kennisbank/op-zoek-naar-verbinding/): In 2024 combineerden 2,7 miljoen mensen een betaalde baan met mantelzorg: hulp aan een bekende met gezondheidsproblemen. Voor de meeste werkende mantelzorgers is die combinatie uitvoerbaar, maar voor degenen die te maken hebben met intensieve of langdurige mantelzorg, wordt het zwaar. Steun van werkgever helpt daarbij, maar lost knelpunten bij intensieve mantelzorg niet op. Hoewel werkgevers welwillend zijn, ontbreekt het hen aan kennis. De organisatie van zorg knelt. De uitkomsten onderstrepen de noodzaak van een integrale aanpak waarbij mantelzorg, professionele zorg en werk beter op elkaar worden afgestemd.
- [A Systematic Scoping Review of Team-Level Job Redesign in Organizations](https://www.instituutgak.nl/onderzoek/kennisbank/a-systematic-scoping-review-of-team-level-job-redesign-in-organizations/): Deze systematische scoping review biedt een overzicht van onderzoek naar team-level job re-design: het gezamenlijk aanpassen van taken, rollen, werkprocessen en werkkenmerken door teams om samenwerking, welzijn en prestaties te verbeteren. Op basis van 90 empirische studies identificeren de auteurs drie hoofdvormen van teamgerichte herontwerpen: cross-functionele, bottom-up en hybride initiatieven. De review laat zien dat teamgericht herontwerp positieve effecten kan hebben op onder meer samenwerking, werkbeleving en prestaties, maar dat het onderzoeksveld nog versnipperd is. In het artikel wordt daarom een nieuwe typologie gepresenteerd en er worden aanbevelingen geformuleerd voor toekomstig onderzoek en de praktijk.
- [Co-werkdesign draait niet op incasseren maar om organiseren](https://www.instituutgak.nl/onderzoek/kennisbank/co-werkdesign-draait-niet-op-incasseren-maar-om-organiseren/): Dit artikel beschrijft co-werkdesign als een innovatieve, teamgerichte aanpak om werkstress in het MKB te verminderen. In plaats van individuele interventies richt co-werkdesign zich op het gezamenlijk organiseren en herverdelen van werk binnen teams, gebaseerd op de Job Demands-Resources theorie. Door taken, ondersteuning en knelpunten continu samen te bespreken en bij te sturen, wordt werkstress structureel aangepakt. Arboprofessionals spelen hierbij een sleutelrol als procesbegeleiders en bewakers van duurzame verandering.
- [Intersectional Disparities in Benefit Receipt: A Capital-Based Approach](https://www.instituutgak.nl/onderzoek/kennisbank/intersectional-disparities-in-benefit-receipt-a-capital-based-approach/): In moderne verzorgingsstaten beschermen uitkeringen mensen tegen inkomensverlies, maar wie die bescherming ontvangt is niet willekeurig. Dit proefschrift onderzoekt hoe combinaties van geslacht, migratieachtergrond en leeftijd samenhangen met onevenwichtige toegang tot de bijstand en WW in Nederland en Noorwegen. Met administratieve en longitudinale surveydata worden structurele mechanismen blootgelegd, waaronder ongelijke hulpbronnen, ongelijk rendement daarop en cumulatief nadeel, die deze intersectionele ongelijkheden in stand houden.
- [Versterking of vernieuwing van medezeggenschap: mogelijkheden vanuit het wettelijk kader en de collectieve arbeidsovereenkomsten](https://www.instituutgak.nl/onderzoek/kennisbank/versterking-of-vernieuwing-van-medezeggenschap/): Medezeggenschap en inspraak kunnen een belangrijke rol spelen in het aanpakken van belastende aspecten van werk en daarmee bijdragen aan het behoud van personeel. Toch bestaan er obstakels die een sterke medezeggenschap in de weg kunnen staan. In drie delen belicht deze bloemlezing aspecten waarop de medezeggenschap versterkt of vernieuwd zou kunnen worden, te weten: de collectieve arbeidsovereenkomst (cao’s), het aantrekken van flexwerkers voor medezeggenschapsraden, en het benoemen van bestuurders.
- [Kansrijk kiezen met context](https://www.instituutgak.nl/onderzoek/kennisbank/kansrijk-kiezen-met-context/): Voor veel jongeren voelt studiekeuze als iets persoonlijks. Een kwestie van interesse, gevoel en toekomstverwachting, Maar onderzoek laat zien dat die keuze ontstaat in een netwerk van gesprekken, beelden en informatie. Twee recente onderzoeken maken zichtbaar hoe dat proces werkelijk verloopt.
- [Zelfstandigen in de zorg onder druk:  hoe blijven zelfstandige zorgprofessionals  duurzaam inzetbaar](https://www.instituutgak.nl/onderzoek/kennisbank/zelfstandigen-in-de-zorg-onder-druk-hoe-blijven-zelfstandige-zorgprofessionals-duurzaam-inzetbaar/): Uit cijfers van het CBS blijkt dat er meer dan 1,3 miljoen zzp’ers werkzaam zijn op de Nederlandse arbeidsmarkt. Hiervan zijn circa 170.000 zzp’ers werkzaam in de zorgsector (UWV, 2025). Onderzoek van Tilburg University laat zien dat de meeste zelfstandige zorgprofessionals niet vanuit positieve beweegredenen kiezen voor het zzp-schap. Vaak is het een keuze om te ontkomen aan negatieve aspecten van hun arbeidsrelatie, zoals een gebrek aan autonomie, hoge werkdruk, weinig variatie in werkzaamheden of een gebrek aan doorgroeimogelijkheden in loondienst. Door als zelfstandige te werken, verwachten zij deze aspecten beter te kunnen sturen.
- [Beter benutten van het aanbod van werkzoekende 50-plussers (infographic)](https://www.instituutgak.nl/onderzoek/kennisbank/beter-benutten-van-het-aanbod-van-werkzoekende-50-plussers-infographic/): Ondanks een krappe arbeidsmarkt blijven werkzoekende 50-plussers moeilijker aan werk komen dan jongeren waardoor zij vaker langdurig werkloos worden. Daarom heeft SEOR onderzoek gedaan naar hoe de arbeidsparticipatie van langdurig werkloze 50-plussers gestimuleerd kan worden. Er is in kaart gebracht welke beleidsmaatregelen eerder of in andere landen effect hebben gehad, en er is veldwerk verricht onder werkgevers, langdurig werkloze 50-plussers, en 50-plussers die weer werk hebben gevonden.
- [Promoting labour market participation of long-term unemployed people aged 50+ in the Netherlands](https://www.instituutgak.nl/onderzoek/kennisbank/promoting-labour-market-participation-of-long-term-unemployed-people-aged-50-in-the-netherlands/): Summary, conclusions and recommendations for actions.
- [Bevordering arbeidsparticipatie van langdurig werkloze 50-plussers](https://www.instituutgak.nl/onderzoek/kennisbank/bevordering-arbeidsparticipatie-van-langdurig-werkloze-50-plussers-2/): Ondanks een krappe arbeidsmarkt blijven werkzoekende 50-plussers moeilijker aan werk komen dan jongeren waardoor zij vaker langdurig werkloos worden. Daarom heeft SEOR onderzoek gedaan naar hoe de arbeidsparticipatie van langdurig werkloze 50-plussers gestimuleerd kan worden. Er is in kaart gebracht welke beleidsmaatregelen eerder of in andere landen effect hebben gehad, en er is veldwerk verricht onder werkgevers, langdurig werkloze 50-plussers, en 50-plussers die weer werk hebben gevonden.
- [De wetgevende en uitvoerende macht als hoeders van het recht op bestaanszekerheid. Een analyse van artikel 20 Gw. in rechtsvergelijkend perspectief](https://www.instituutgak.nl/onderzoek/kennisbank/de-wetgevende-en-uitvoerende-macht-als-hoeders-van-het-recht-op-bestaanszekerheid-een-analyse-van-artikel-20-gw-in-rechtsvergelijkend-perspectief/): Het grondrecht op bestaanszekerheid is in Nederland onderbenut gebleven. Deze bijdrage betoogt dat deze bepaling méér is dan een vrijblijvende programmanorm: ook zonder constitutionele toetsing, kan het richting geven aan wetgeving en bestuur. Deze bijdrage onderzoekt hoe we dit recht vorm kunnen geven aan de hand van Europese, internationale en nationale voorbeelden, vanuit de rol die de wetgevende en uitvoerende macht daarbij te vervullen hebben. Zo wordt artikel 20 een concrete opdracht voor wetgever en bestuur, niet louter een beleidsdoel.
- [Uitkeringen en kosten van partnerpensioen met restitutie](https://www.instituutgak.nl/onderzoek/kennisbank/uitkeringen-en-kosten-van-partnerpensioen-met-restitutie/): De transitie naar de Wet toekomst pensioenen (Wtp) verandert het partnerpensioen ingrijpend. De huidige vorm kan leiden tot onwenselijke verschillen in uitkeringen, afhankelijk van arbeidsmarktstatus, rendementen en vooral het moment van overlijden rond de pensioendatum. Het paper laat zien dat deze verschillen aanzienlijk kunnen zijn. Door restitutie toe te staan kan ook bij overlijden vóór pensionering een uitkering beschikbaar blijven. De benodigde extra premie voor restitutie blijkt beperkt en vermindert bovendien herverdeling tussen jongere en oudere deelnemers.
- [Flexibele arbeid in de Nederlandse polder (1950-2020) – Samenvattend publieksrapport](https://www.instituutgak.nl/onderzoek/kennisbank/flexibele-arbeid-in-de-nederlandse-polder-1950-2020/): Het project ‘Flexibele arbeid in de Nederlandse polder (1950-2020)’ heeft een bijdrage geleverd aan onze kennis op het gebied van flexibele arbeid en de Nederlandse partijen die betrokken waren bij de ontwikkeling hiervan. De overheid en de sociale partners, de vakbeweging en de werkgeversorganisaties, speelden een doorslaggevende rol in de ontwikkeling van verschillende vormen van flexibele arbeid: deeltijdwerk, oproepwerk, uitzendwerk en zelfstandig werk. In dit rapport worden de belangrijkste bevindingen uit het project samengebracht en toegelicht.
- [De dynamiek van werkenden in armoede](https://www.instituutgak.nl/onderzoek/kennisbank/de-dynamiek-van-werkenden-in-armoede/): Er is veel dynamiek onder werkenden in armoede. Voor de meeste mensen is werken in armoede een tijdelijk fenomeen. De weg uit werken in armoede loopt voornamelijk via werk. De meeste mensen die structureel hun inkomen zien verbeteren, blijven werken. Zij gaan meer uren werken en hun uurloon neemt toe. Veel meer huishoudens ervaren armoede dan er objectief gezien in armoede leven. Tegelijkertijd zijn er relatief veel huishoudens die geen armoede ervaren bij een inkomen onder de armoedegrens. Instabiele werkomstandigheden en een slechte gezondheid vergroten de kans op het ervaren van armoede.
- [Hourly wages and wage security in domestic work: the role of household, worker and relationship characteristics](https://www.instituutgak.nl/onderzoek/kennisbank/hourly-wages-and-wage-security-in-domestic-work/): Er wordt vaak gevreesd dat huishoudens hun huishoudelijke hulp een laag en onzeker loon betalen. Middels representatieve data bekijken de onderzoekers of dit in de praktijk werkelijk het geval is. Ook onderzoeken ze welke factoren helpen verklaren waarom het ene huishouden hogere en zekerdere lonen betaalt dan het andere.
- [Levensverhalen over werk (eindrapport)](https://www.instituutgak.nl/onderzoek/kennisbank/levensverhalen-over-werk-eindrapport/): Het programma 'Stap voor stap' richt zich op mensen in dagbesteding die de stap naar werk willen en kunnen maken. Maar wat zijn de wensen, kansen en behoeften van deze groep mensen? In het digitale eindrapport 'Levensverhalen over werk' is dit samengevat.
- [NVP Code sociale veiligheid](https://www.instituutgak.nl/onderzoek/kennisbank/nvp-code-sociale-veiligheid/): HR Toolkit voor sociale veiligheid op de werkvloer 2.0.
- [Veilig in je werkteam](https://www.instituutgak.nl/onderzoek/kennisbank/veilig-in-je-werkteam/): Ongewenst gedrag of sociale veiligheid wordt nog vaak bekeken als een individueel probleem tussen dader en slachtoffer. Het gevolg is in veel gevallen lange procedures uitmondend in triage, ontslag en langdurige arbeidsongeschiktheid. Een systeem aanpak kan hier verbetering in brengen waardoor via preventie de samenwerking tussen werknemers tijdig wordt verbeterd op die plekken waar het schuurt. Escalatie en uitstroom uit werk wordt hierdoor voorkomen, arbeidsparticipatie wordt behouden. De  'Impact-campagne: Veilig in je werkteam' is een door Instituut Gak gefinancierd maatschappelijk project, uitgevoerd door VU Amsterdam.
- [Juridische en organisatorische vraagstukken bij hybride werken](https://www.instituutgak.nl/onderzoek/kennisbank/juridische-en-organisatorische-vraagstukken-bij-hybride-werken/): Het onderzoek ‘Juridische en organisatorische vraagstukken bij hybride werken’ laat zien dat hybride werken in Nederland een blijvende en breed geaccepteerd onderdeel van de arbeidspraktijk is geworden, maar ook nieuwe ongelijkheden en reguleringsvragen oproept. Hybride werken kent diverse vormen, waarbij vooral autonomie over werktijden samenhangt met arbeidstevredenheid, motivatie en welzijn. De voordelen van hybride werken zijn ongelijk verdeeld en concentreren zich bij hoger opgeleiden, werknemers met vaste contracten en grotere organisaties. Hoewel werkgevers overwegend positief zijn, blijft juridische en beleidsmatige verankering vaak achter. Gerichte (overheids)kaders zijn wenselijk om gezondheid, rechtszekerheid en inclusiviteit te waarborgen.
- [The Interplay of Work‐Family Trajectories and Welfare Provisions in (In)Voluntary Retirement](https://www.instituutgak.nl/onderzoek/kennisbank/he-interplay-of-work%e2%80%90family-trajectories-and-welfare-provisions-in-involuntary-retirement/): Deze studie onderzoekt in Europees perspectief hoe werk gezinsloopbanen vóór het 50e jaar samenhangen met vrijwillige en onvrijwillige pensionering, en in hoeverre dit afhangt van de genereusheid van de welvaartsstaat. Afwijkingen van de standaardloopbaan – zoals deeltijdwerk, niet werk, zelfstandigheid, scheiding of kinderloosheid – verkleinen de kans op vrijwillige pensionering. Ruimhartige sociale uitgaven compenseren vooral nadelen van deeltijders, maar versterken die van langdurig niet werkenden. Ook blijken duidelijke genderverschillen. De resultaten tonen hoe cumulatieve achterstanden keuzevrijheid in pensionering beperken.
- [Incentivizing social assistance recipients: Quasi-experimental evidence fromtrials with earnings exemptions in the Netherlands](https://www.instituutgak.nl/onderzoek/kennisbank/incentivizing-social-assistance-recipients/): Deze studie onderzoekt met een difference-in-differences-aanpak de effecten van ruimere inkomstenvrijlatingen voor bijstandsontvangers in Amsterdam en Rotterdam, op basis van administratieve data over 2020–2023. De maatregelen leidden tot een hogere arbeidsparticipatie onder ontvangers van een bijstandsuitkering, meer gewerkte uren en hogere arbeidsinkomsten. Het aandeel werkende bijstandsontvangers steeg met ongeveer 16 procent. Het aantal gewerkte uren steeg met circa 17 procent en de arbeidsinkomsten met circa 19 procent. Deze positieve effecten zijn het grootst voor jongeren, vrouwen, ouders en mensen zonder gezondheidsproblemen. De studie vindt daarentegen geen effect van de ruimere inkomstenvrijlatingen op uitstroom uit de bijstand – ook niet voor subgroepen.
- [Tussen Flexibiliteit en Zekerheid: Flexibele arbeid in de Nederlandse polder (1950-2020)](https://www.instituutgak.nl/onderzoek/kennisbank/tussen-flexibiliteit-en-zekerheid/): Het onderzoeksproject ‘Flexibele arbeid in de Nederlandse polder (1950-2020) stelde onderzoekers dr. Timon de Groot en drs. Jeroen van Veldhoven, onder begeleiding van prof. dr. Lex Heerma van Voss, de afgelopen jaren in staat om onderzoek te doen naar de lange ontstaansgeschiedenis en de verschillende vormen van flexibele arbeid in Nederland na de Tweede Wereldoorlog. Tim Ruting, de rapporteur van het project, vat deze geschiedenis en enkele bevindingen samen op basis van de vier werksoorten: deeltijdwerk, oproepwerk, uitzendwerk en zelfstandig werk, beter bekend als zzp.
- [Increasing the working hours of nurses and  teachers: Evidence from a discrete choice  experiment](https://www.instituutgak.nl/onderzoek/kennisbank/increasing-the-working-hours-of-nurses-and-teachers/): Nederland heeft grote personeelstekorten in de zorg en het onderwijs. Werktijdverlenging wordt vaak als oplossing voorgesteld. Aan de hand van een vignettenanalyse is onderzocht hoeveel uren verpleegkundigen en leraren extra willen werken bij bepaalde baankenmerken. Uit negen hypothetische keuzes met variërende baankenmerken blijkt dat hoge werkdruk negatief gewaardeerd wordt. Verpleegkundigen waarderen patiëntgebonden taken en controle over werktijden, terwijl leraren sociale steun belangrijk vinden. Parttimers vragen bovendien hogere (financiële) prikkels om extra uren te werken dan fulltimers.
- [Eindsymposium PGAP-project (PowerPoint presentatie)](https://www.instituutgak.nl/onderzoek/kennisbank/eindsymposium-pgap-project/): PowerPoint presentatie vertoond tijdens het eindsymposium van het PGAP-project (24 juni 2024).
- [Assessing the Effects of Reduced Access to Income Support for Disabled Young Adults](https://www.instituutgak.nl/onderzoek/kennisbank/assessing-the-effects-of-reduced-access-to-income-support-for-disabled-young-adults/): Vanaf 1 januari 2015 konden jonggehandicapten met arbeidsvermogen geen Wajong-uitkering meer krijgen. Hierdoor gingen meer jonggehandicapten aan het werk, vooral mannen. Desondanks gingen jonggehandicapten er financieel sterk op achteruit, vooral vrouwen. Mannen compenseerden 47% van het inkomensverlies door extra inkomen uit werk en vrouwen 10%. Per saldo gingen mannen er € 3.500 per jaar op achteruit en vrouwen € 6.012 per jaar. De analyse maakt gebruik van een regressie-discontinuïteitsbenadering (RD) gebaseerd op de geboortedatum als grens voor nieuwe aanvragen.  
- [Bevordering arbeidsparticipatie van langdurig werkloze ouderen: wat kunnen we leren van enkele buitenlanden?](https://www.instituutgak.nl/onderzoek/kennisbank/bevordering-arbeidsparticipatie-van-langdurig-werkloze-ouderen/): In onderzoek naar de arbeidsparticipatie van langdurig werkloze ouderen is ook gekeken naar welke lessen geleerd kunnen worden van Denemarken, Noorwegen, Tsjechië, VK, en Japan omdat dit land in veel sterkere mate te maken heeft gekregen met vergrijzing dan de Europese landen.
- [Presentatie Wieteke Conen](https://www.instituutgak.nl/onderzoek/kennisbank/presentatie-wieteke-conen/): Presentatie van Wieteke Conen bij de conferentie 'Flex in transitie: routes naar toekomstbestendig flexibel werken' op 1 december 2025.
- [Presentatie Olaf van Vliet](https://www.instituutgak.nl/onderzoek/kennisbank/presentatie-olaf-van-vliet/): Presentatie van Olaf van Vliet bij de conferentie 'Flex in transitie: routes naar toekomstbestendig flexibel werken' op 1 december 2025.
- [Presentatie Lex Heerma van Voss](https://www.instituutgak.nl/onderzoek/kennisbank/presentatie-lex-heerma-van-voss/): Presentatie van Lex Heerma van Voss bij de conferentie 'Flex in transitie: routes naar toekomstbestendig flexibel werken' op 1 december 2025.
- [The Right to Social Security: Towards a New Dawn!](https://www.instituutgak.nl/onderzoek/kennisbank/the-right-to-social-security/): Deze samengestelde bundel is gewijd aan het grondrecht van de sociale zekerheid. Dit recht is verankerd in de meeste nationale grondwetten en in internationale en Europese mensenrechteninstrumenten. Toch blijven de betekenis, reikwijdte en afdwingbaarheid van dit recht in verschillende rechtsstelsels sterk omstreden. Dit volume bundelt twaalf bijdragen die het grondrecht van sociale zekerheid vanuit uiteenlopende perspectieven benaderen — constitutioneel, vergelijkend, Europees en internationaal. Samen schetsen de bijdragen zowel de normatieve grondslagen als de praktische uitdagingen van dit recht en bieden zij nieuwe inzichten in de doctrinaire ontwikkeling, institutionele handhaving en mogelijkheden voor vernieuwing.
- [De stap van arbeidsmatige dagbesteding naar (beschut) werk (infographic)](https://www.instituutgak.nl/onderzoek/kennisbank/de-stap-van-arbeidsmatige-dagbesteding-naar-beschut-werk-infographic/): De stap van arbeidsmatige dagbesteding naar (beschut) werk wordt vaak bekeken vanuit economisch perspectief. Wat gebeurt er met iemands uitkering? Gaat iemand er met een salaris op vooruit? Uit onderzoek dat onderdeel is van het programma ‘Stap voor stap: van dagbesteding naar (beschut) werk’ van Instituut Gak blijkt dat volwaardige participatie op de arbeidsmarkt draait om méér: erkenning, meebeslissen en een bijdrage leveren.
- [Personen in armoede, het recht op gezondheidszorg en klimaatverandering. Welke principes voor de wetgever?](https://www.instituutgak.nl/onderzoek/kennisbank/personen-in-armoede-het-recht-op-gezondheidszorg-en-klimaatverandering/): Klimaatverandering veroorzaakt wereldwijd verwoestende gevolgen, met hittegolven, droogte en natuurrampen die miljoenen mensen treffen. In Europa leidde dit tot de warmste zomer ooit en tienduizenden doden. De Europese Green Deal beoogt een klimaatneutrale, rechtvaardige en inclusieve samenleving waarin niemand wordt achtergelaten. Deze bijdrage onderzoekt hoe klimaatverandering het recht op gezondheid van personen in armoede beïnvloedt, en welke principes uit internationale mensenrechtenverdragen richting kunnen geven aan beleid dat hun kwetsbare positie erkent en hun gezondheid en welzijn effectief beschermt.
- [Social security and climate change](https://www.instituutgak.nl/onderzoek/kennisbank/social-security-and-climate-change/): This chapter explores how climate change challenges the sustainability of social security systems and calls for reforms that integrate environmental and social objectives. It argues that fundamental social rights should guide these reforms to secure equitable protection for current and future generations. By redefining economic growth and re-evaluating the social contract, the chapter advances an eco-social approach that balances financial viability with ecological limits, highlighting adaptability as essential to maintaining resilient social protection systems in a changing climate.
- [Het Persoonsvolgend Budget door zwaar weer](https://www.instituutgak.nl/onderzoek/kennisbank/het-persoonsvolgend-budget-door-zwaar-weer/): In 2014 voerde Vlaanderen de persoonsvolgende financiering (PVF) in, waarmee zorgmiddelen rechtstreeks aan personen met een handicap werden toegekend via een persoonsvolgend budget (PVB). Tien jaar later staat dit systeem onder druk door uiteenlopende rechterlijke uitspraken over het standstillbeginsel afgeleid uit het recht op sociale zekerheid in artikel 23 van de Grondwet, het gelijkheids- en non-discriminatiebeginsel in de artikelen 10 en 11 van de Grondwet, eigendomsrecht in artikel 1 Eerst protocol bij het EVRM en artikel 16 van de Grondwet en de motiveringsplicht als algemeen rechtsbeginsel. Twee arresten van de Raad van State van 8 januari 2024 vormen recente mijlpalen. Deze bijdrage brengt orde in de complexe rechtspraak en onderzoekt of ingrijpende hervormingen in zorgfinanciering nog verenigbaar zijn met het grondrechtelijk kader.
- [Moe van geluid](https://www.instituutgak.nl/onderzoek/kennisbank/moe-van-geluid/): Over hoe geluid en gehoor samenhangen met vitaliteit op het werk. Eindrapportage van het project 'Hoe hoort het op de werkvloer', uitgevoerd door Stichting Hoormij.
- [Hoe hoort het op de werkvloer (factsheet)](https://www.instituutgak.nl/onderzoek/kennisbank/hoe-hoort-het-op-de-werkvloer-factsheet/): Over hoe geluid en gehoor samenhangen met vitaliteit op het werk. Deze factsheet komt voort uit het (maatschappelijk) project 'Hoe hoort het op de werkvloer', uitgevoerd door Stichting Hoormij.
- [Life courses and retirement adjustment among men and women in the Netherlands](https://www.instituutgak.nl/onderzoek/kennisbank/life-courses-and-retirement/): Hoe vergaat het mensen na hun pensionering en kan men zich goed aanpassen aan deze nieuwe levensfase? In deze studie is gekeken naar de invloed van de levensloop op drie dimensies van retirement adjustment: financieel, sociaal en psychologisch. Een nieuwe en interessante bevinding is dat ongeveer een vijfde van de Nederlanders, zowel onder mannen als vrouwen, hun hele leven actief blijft als vrijwilliger. Bovendien blijkt dat levenslang actieve vrijwilligers beter om gaan met het wegvallen van hun werkrol na pensionering. Vrouwen die een poosje geen betaald werk hebben verricht vanwege kinderzorg en vervolgens weer de arbeidsmarkt betraden ervaren daarentegen financiële aanpassingsproblemen op latere leeftijd. De resultaten onderstrepen het belang van de levensloop in het verklaren van de pensioenuitkomsten van mannen en vrouwen in Nederland.
- [Kansrijk kiezen in het MBO. Overwegingen van jongeren bij hun studiekeuze](https://www.instituutgak.nl/onderzoek/kennisbank/kansrijk-kiezen-in-het-mbo/): Het onderzoek richt zich op hoe mbo-jongeren hun studiekeuze maken en in welke mate zij arbeidsmarktperspectieven meewegen. Jongeren baseren hun keuze op een mix van bronnen: vooral ouders, mentoren, open dagen en websites, terwijl sociale media weinig invloed hebben. Hoewel persoonlijke interesses en competenties leidend zijn, blijkt dat jongeren wél reageren op duidelijke, concrete informatie over baankansen, salaris en baanzekerheid. Het onderzoek benadrukt het belang van toegankelijke, betrouwbare en op jongeren afgestemde informatie binnen LOB om kansrijke, toekomstbestendige keuzes te stimuleren.
- [Proeve van een herziening van de Grondwet: Sociale Grondrechten](https://www.instituutgak.nl/onderzoek/kennisbank/proeve-van-een-herziening-van-de-grondwet/): Stel dat de opheffing van het constitutionele toetsingsverbod ook de sociale grondrechten zou omvatten, en dat zich een gelegenheid zou voordoen om deze grondrechten opnieuw te formuleren. Waar zou zo’n herformulering toe kunnen leiden? Die vraag staat centraal in deze Proeve van een Grondwetsherziening waaraan 23 auteurs hebben meegewerkt: sommigen als schrijver van toelichtingen bij de Grondwetteksten, anderen als rapporteur over specifieke thema’s of als vertegenwoordiger van een maatschappelijke organisatie.
- [Instroom, uitval en werkomstandigheden van jonge verpleegkundigen in Nederland](https://www.instituutgak.nl/onderzoek/kennisbank/instroom-uitval-en-werkomstandigheden-van-jonge-verpleegkundigen/): Jonge verpleegkundigen blijven na hun opleiding grotendeels in de zorg werken. Van de 31.300 afgestudeerden tussen 2010 en 2016 start ruim 90 procent in de zorg; 80 procentpunt blijft daar de eerste vijf jaar. Ze werken vooral in ziekenhuizen, verpleeghuizen en thuiszorg. Hoewel zij vaak werkdruk, agressie en beperkte autonomie ervaren, zijn zij tevreden over doorgroeimogelijkheden en betrokken bij hun werk. Deze factoren verkleinen de kans om de zorg te verlaten niet.
- [Partial retirement opportunities and the labor supply of older individuals](https://www.instituutgak.nl/onderzoek/kennisbank/partial-retirement-opportunities/): Auteurs evalueren deeltijdpensioen als beleidsinstrument om de arbeidsparticipatie van ouderen te verhogen. In een keuze-experiment is aan Nederlandse respondenten gevraagd om te kiezen uit scenario's voor vervroegde, late en gedeeltelijke uittreding. Zij schatten een model dat de afwegingen tussen vrije tijd en inkomen expliciet maakt en gebruiken het model voor beleidssimulaties. Ongeveer één op de drie respondenten geeft de voorkeur aan deeltijdpensioen, ongeacht de pensioenleeftijd. Het ontbreken van deeltijdpensioen leidt tot meer vervroegde uittreding. Beleidssimulaties tonen dat de mogelijkheid van deeltijdpensioen tot een hogere arbeidsparticipatie kan leiden.
- [The effect of the statutory retirement age on spousal paid employment](https://www.instituutgak.nl/onderzoek/kennisbank/the-effect-of-the-statutory-retirement-age/): Auteurs onderzoeken het effect van de AOW-leeftijd van de oudste partner op het uittredingsgedrag van beide partners. Zij zien dat jongere partners hun participatie met tot bijna 2 procentpunten verlagen zodra de oudste partner de wettelijke pensioenleeftijd bereikt. Verhoging van de AOW-leeftijd dus zowel tot langer doorwerken door de oudste partner (primair effect) als door de jongere partner die de AOW-leeftijd nog niet heeft bereikt (secundair effect). Mannelijke jongere partners reageren twee keer zo sterk dan vrouwen. De respons is ook ongeveer twee keer zo sterk in huishoudens met een hoog inkomen dan in huishoudens met een laag inkomen.
- [Employment Effects of Incentivized Gradual Retirement Plans](https://www.instituutgak.nl/onderzoek/kennisbank/employment-effects/): Auteurs onderzoeken het effect van Vitaliteitsregelingen op de werkgelegenheid. Dergelijke regelingen stimuleren de latere pensionering van oudere werknemers door een vermindering van de werkuren aan te bieden met slechts een beperkte daling van het netto-inkomen en de pensioenopbouw. Auteurs benutten de variatie in de beschikbaarheid van Vitaliteitsregelingen tussen Nederlandse gemeenten om de werkgelegenheidseffecten ervan te identificeren. Zij vinden dat Vitaliteitsregelingen het arbeidsaanbod voor oudere ambtenaren jaarlijks met bijna 7 voltijdsweken verhogen. Auteurs vinden geen effect op de aanname van jonge werknemers.
- [How to minimize job insecurity: the role of proactive and reactive coping over time](https://www.instituutgak.nl/onderzoek/kennisbank/how-to-minimize-job-insecurity/): Deze studie onderzoekt of proactieve coping (d.w.z. acties om stressoren te voorkomen of hun verdere ontwikkeling te beperken) werknemers kan helpen om baanonzekerheid te verminderen. Dagboekstudies van 266 werknemers geven aan dat proactieve coping verband houdt met een toename van baanonzekerheid, in plaats van met de verwachte afname. De auteurs gaan dieper in op mogelijke verklaringen voor deze resultaten.

## Kennisclips
- [Joana Fernandes Duhamel: See4YourFutureSelf](https://www.instituutgak.nl/clip/joana-fernandes-duhamel-see4yourfutureself/): Hoe kunnen immersieve technologieën bijdragen aan de verbindingen van individuen met hun toekomstige zelf? Met als doel pensioenbetrokkenheid te vergroten en proactievere financiële planning te stimuleren.
- [Bo Krause: Beter benutten arbeidspotentieel](https://www.instituutgak.nl/clip/bo-krause-beter-benutten-arbeidspotentieel/): In Nederland zijn er 1,2 miljoen mensen die willen werken of meer willen werken. Maar wat houdt hen tegen om meer te werken terwijl ze dit wel willen? Het doel van dit onderzoekproject is om te onderzoeken hoe bepaalde factoren samenhangen, en geassocieerd zijn met onbenut arbeidspotentieel binnen de groep mensen met een lage sociaaleconomische positie.
- [Joris Beek: Een (on)zeker bestaan](https://www.instituutgak.nl/clip/joris-beek-een-onzeker-bestaan/): Werkende armen worden vaak als een stabiele en duidelijk te herkennen groep gepresenteerd. Maar er ‘stromen’ voortdurend mensen in en uit de groep ‘werkende armen’. Het is daarom van belang om te kijken hoe en waarom mensen in en uit de groep werkende amen komen. Daarnaast ervaren werkende armen hun situatie op verschillende manieren. In deze Kennisclip licht onderzoeker Joris Beek de belangrijkste conclusies toe.
- [Jouke Post: Responsieve loopbanen](https://www.instituutgak.nl/clip/jouke-post-responsieve-loopbanen/): Hoe kan het spanningsveld tussen persoonlijke fit (individuele wensen en capaciteiten) en sociale fit (maatschappelijke behoeften) in responsieve loopbanen beter worden beheerd en overbrugd om de huidige knelpunten en sectorale krapte op de Nederlandse arbeidsmarkt effectiever aan te pakken.
- [Max Gelissen: Een menswaardig bestaan In de sociale zekerheid](https://www.instituutgak.nl/clip/max-gelissen-een-menswaardig-bestaan-in-de-sociale-zekerheid/): Hoe kan de werking van sociale grondrechten in Nederland worden versterkt met het oog op een betere bescherming van de individuele burger?
- [Monique Stavenuiter: Generaties op de werkvloer](https://www.instituutgak.nl/clip/monique-stavenuiter-generaties-op-de-werkvloer/): Op de werkvloer zijn meerdere generaties werkenden aanwezig die mogelijk staan voor verschillende waarden omtrent werk. Dit onderzoek heeft als doel kennis te verzamelen over deze (mogelijke) verschillen tussen generaties én over hoe generaties zo goed mogelijk met elkaar kunnen (blijven) samenwerken.
- [Rogier Potter van Loon: Risicovoorkeuren in beweging](https://www.instituutgak.nl/clip/rogier-potter-van-loon-risicovoorkeuren-in-beweging/): Dit onderzoek richt zich op risicovoorkeuren van pensioendeelnemers. In het nieuwe pensioenstelsel hebben deelnemers meer invloed in de wijze waarop hun premie wordt belegd. Pensioenfondsen zijn daarom verplicht om na te gaan hoeveel risico individuele deelnemers willen nemen met hun pensioenbeleggingen. In dit project wordt middels een literatuurstudie onderzocht wat de meest betrouwbare manier is om na te gaan welk risico individuele pensioendeelnemers willen nemen.
- [Sietze Kuilman: Het waarborgen van de menselijke maat in AI](https://www.instituutgak.nl/clip/sietze-kuilman-het-waarborgen-van-de-menselijke-maat-in-ai/): Gemeenten staan voor de uitdaging om effectiever en met meer aandacht voor mensen sociale zekerheid te bieden. In dit project wordt de rol van AI binnen de gemeentelijke sociale zekerheid onderzocht.
- [Sophie Aapkes: Oplossingsrichtingen voor tekort aan verzekeringsartsen](https://www.instituutgak.nl/clip/sophie-aapkes-oplossingsrichtingen-voor-tekort-aan-verzekeringsartsen/): Dit onderzoek verkent en toetst de haalbaarheid van oplossingsrichtingen voor het tekort aan verzekeringsgeneeskundige expertise in Nederland. Twee doelgroepen staan daarbij centraal: de verzekeringsartsen en burgers die beoordeeld worden door de verzekeringsarts.
- [Jessica van den Heuvel: Improving supplementary pension](https://www.instituutgak.nl/clip/jessica-van-den-heuvel-improving-supplementary-pension/): De 'witte vlek' staat voor een groeiende groep werkende Nederlanders, met name ZZP'ers, die geen of nauwelijks pensioen opbouwt. Om dit complexe probleem op te lossen is het waardevol om over de landsgrenzen heen te kijken.
- [Bas ter Weel: Voorkomen is beter dan genezen](https://www.instituutgak.nl/clip/bas-ter-weel-voorkomen-is-beter-dan-genezen/): De arbeidsvraag in de zorgsector is hoog, vooral in de verpleging, verzorging en thuiszorg. Tegelijkertijd is het aantrekken en het behouden van zorgpersoneel een probleem. Dit onderzoek volgt starters in de zorgsector met een mbo- of hbo-diploma.
- [Yvonne Prince: Bevordering arbeidsparticipatie van langdurig werkloze ouderen](https://www.instituutgak.nl/clip/yvonne-prince-bevordering-arbeidsparticipatie-van-langdurig-werkloze-ouderen/): Naar het onderzoek.
- [Raymond Montizaan: Arbeidsmarktbeleid gericht op doorwerken](https://www.instituutgak.nl/clip/raymond-montizaan-arbeidsmarktbeleid-gericht-op-doorwerken-na-de-pensioengerechtigde-leeftijd/): Dit onderzoeksproject focust zich op de relatie tussen pensioenen, arbeidsmarktontwikkelingen en ‘late career decisions’. Aan de hand van een veldexperiment zal antwoord worden gegeven op de vraag welke rol verschillende vormen van pensioencommunicatie spelen voor ‘late career decisions’ en spaargedrag van werknemers.
- [Judith Koops: Kinderen en carrière](https://www.instituutgak.nl/clip/judith-koops-kinderen-en-carriere/): In hoeverre beïnvloedt een ongeplande zwangerschap de economische positie van vrouwen na de geboorte van het kind?
- [Didier Fouarge: Kansrijk kiezen](https://www.instituutgak.nl/clip/didier-fouarge-kansrijk-kiezen-overwegingen-van-jongeren-bij-hun-studiekeuze/): De centrale vraag in dit onderzoek is hoe meer jongeren gestimuleerd kunnen worden om voor een kansrijke studie te kiezen. De onderzoekers brengen kansrijke mbo-studies in kaart en onderzoeken op basis van literatuur, kwalitatieve interviews, en een enquête onder mbo-studenten welke soort informatie een belangrijke rol bij de studiekeuze, en via welke kanalen jongeren zich informeren.
- [Maarten Goos: Gevolgen van uitbesteding van werk](https://www.instituutgak.nl/clip/maarten-goos-gevolgen-van-uitbesteding-van-werk/): Een centraal thema in het publieke debat is de flexibilisering van werk. Een belangrijke oorzaak voor deze flexibilisering is de toenemende uitbesteding van werk door bedrijven. Wetenschappelijke kennis over uitbesteding van werk is echter nog beperkt. Daarom documenteert dit project in welke mate uitbestede werkenden terechtkomen in banen met verschillende uurlonen of flexibelere uren en of uitbestede werkenden vaker een beroep doen op de sociale zekerheid of een bijstandsuitkering. Deze analyse zal aangeven in welke mate uitbesteding bijdraagt tot de flexibilisering van werk en tot ongelijkheid op de Nederlandse arbeidsmarkt.
- [Maartje Scholten: Arbeidsmarkt van de toekomst](https://www.instituutgak.nl/clip/maartje-scholten-arbeidsmarkt-van-de-toekomst/): De Galan Groep wil diversiteit en inclusie (D&I) concreet en praktisch maken aan de hand van een coachingstraject. Het traject is gericht op mkb-bedrijven in de technieksector, met name uit Overijssel en Utrecht. Zij krijgen hulp van organisatiecoaches bij het opzetten en begeleiden van een cultuuromslag binnen hun eigen organisatie gericht op D&I. Daarbij is speciale aandacht voor inclusie van jongeren met een niet-westerse achtergrond en van vrouwen.
- [Niels van der Neut: Juridische en organisatorische vraagstukken bij hybride werken](https://www.instituutgak.nl/clip/niels-van-der-neut-juridische-en-organisatorische-vraagstukken-bij-hybride-werken/): Hybride werken, ofwel het combineren van vormen van plaats- en tijdsonafhankelijk werk, is in korte tijd een breed geaccepteerde werkwijze geworden. Naast voordelen en kansen brengt het ook nadelen en risico’s met zich mee. Dit onderzoek gaat in op vragen als: Hoe wordt hybride werken ervaren door werknemers en werkgevers en welke factoren (op het niveau van individu, organisatie en wetgeving) zijn van invloed? In hoeverre komen werkgevers en werknemers in onderling overleg tot afspraken? En waar is overheidsregulering gewenst?
- [Sonja Bekker: Het betere werk voor en door medezeggenschap](https://www.instituutgak.nl/clip/sonja-bekker-het-betere-werk-voor-en-door-medezeggenschap/): Waardevol werk kan bijdragen aan verlaging van personeelstekorten. Medezeggenschap en autonomie zijn kernelementen van waardevol werk. Dit onderzoek schetst hoe zeggenschap en autonomie kunnen worden ontwikkeld en verspreid. Het onderzoek geeft inzicht in nieuwe vormen van medezeggenschap als instrument om alle werkenden te boeien en te binden, inclusief jongeren en werknemers met een tijdelijk contract. Deze kennis wordt verfijnd in co-creatie met gebruikers en stakeholders van medezeggenschap in living-labs en vastgelegd in openbare en toegankelijke designs voor hernieuwde medezeggenschap.
- [Jona Linde: Risiconemen voor een ander](https://www.instituutgak.nl/clip/jona-linde-risiconemen-voor-een-ander/): Dit project richt zich op het vinden van de beste manieren om risicovoorkeuren te meten en risico’s te communiceren. Het doel is om nieuwe inzichten te bieden in hoe mensen risico's inschatten en ermee omgaan, wat van groot belang is voor de pensioen- en financiële sectoren. Deze sectoren moeten immers de risicobereidheid van hun cliënten bepalen en de risico's van hun producten en beleid duidelijk communiceren. De komende jaren zal het team—in samenwerking met academische en professionele partners—diverse geavanceerde methoden inzetten om nieuwe wetenschappelijke en praktische inzichten te verkrijgen over risicoattitude en risicopercepties.
- [Lonneke van den Berg: De rol van onzekere arbeidsposities (…) van jongvolwassenen](https://www.instituutgak.nl/clip/lonneke-van-den-berg-de-rol-van-onzekere-arbeidsposities-voor-de-leefsituatie-en-het-welzijn-van-jongvolwassenen/): Steeds meer werkende jongvolwassenen hebben een flexcontract in plaats van een vaste arbeidsrelatie. Hoe beïnvloedt deze onzekere positie op de arbeidsmarkt hun welzijn, in samenhang met hun situatie op het gebied van wonen en relaties?
- [Marjolein Broese van Groenou: Werk en Mantelzorg: Hoe houd je alle ballen hoog?](https://www.instituutgak.nl/clip/marjolein-broese-van-groenou-werk-en-mantelzorg-hoe-houd-je-alle-ballen-hoog/): Door tekorten in de zorg komen steeds meer vormen van steun terecht bij mantelzorgers. Dit combineren zij vaak met betaald werk, wat kan leiden tot overbelasting of gezondheidsproblemen. In dit project wordt in kaart gebracht welke groepen mantelzorgende werknemers problemen en kansen ervaren op de arbeidsmarkt.
- [Thomas Kampen: Levensverhalen over werk](https://www.instituutgak.nl/clip/thomas-kampen-levensverhalen-over-werk/): Welke factoren zijn van invloed op de wensen, behoeften en kansen van deelnemers aan dagbesteding die de stap pogen te maken van dagbesteding naar (beschut) werk? Die vraag staat centraal in het onderzoek dat gekoppeld is aan ons programma Stap voor Stap.
- [Timon de Groot: Flexibiliteit met of zonder bescherming?](https://www.instituutgak.nl/clip/timon-de-groot-flexibiliteit-met-of-zonder-bescherming-deeltijders-en-andere-flexwerkers-in-historisch-perspectief/): In dit project wordt de historische rol van de Nederlandse polder bij verschillende processen van flexibilisering onderzocht. De maatschappelijke acceptatie en de sterke groei van deeltijdarbeid lijkt heel anders te zijn verlopen dan de ontwikkeling in de arbeidsvoorwaarden en rechten van mensen die werken in de uitzendbranche, oproepkrachten, of tijdelijke werknemers en ZZP'ers. Er wordt onderzocht hoe het kan dat de traditie van “polderen” vooral bevredigende resultaten opleverde voor deeltijdwerkers, met evenwichtige uitkomsten die rekening hielden met de belangen van zowel werknemers als werkgevers – terwijl dit veel minder gold voor de andere vormen van flexibel werk. Bij die andere groepen wordt de enorme toename in flexibel werk sinds de jaren '80 juist vaak ervaren als doorgeslagen ten nadele van de werkenden, met name voor mensen met een zwakke positie op de arbeidsmarkt.
- [Ana Moura Frias de Oliveira: Keeping Up with Automation: Firm and Workers’ Outcomes after Technology Adoption](https://www.instituutgak.nl/clip/ana-moura-frias-de-oliveira-keeping-up-with-automation-firm-and-workers-outcomes-after-technology-adoption/): Er is veel discussie over banen die verdwijnen door automatisering en globalisering, maar in onze economie ontstaan tegelijkertijd volledig nieuwe soorten banen. Empirisch zijn deze nieuwe banen nog niet systematisch in kaart gebracht. Dit project gaat deze uitdaging aan door een inventaris van nieuwe banen te construeren. Hiermee wordt geanalyseerd hoe nieuw werk bijdraagt aan de veranderingen van de baanstructuur.
- [Sterre Hilhorst: De invoering van nieuwe pensioenregels](https://www.instituutgak.nl/clip/sterre-hilhorst-de-invoering-van-nieuwe-pensioenregels-het-belang-van-distributieve-procedurele-en-interactionele-rechtvaardigheid/): De komende jaren wordt in Nederland een nieuw pensioenstelsel geïntroduceerd. De mate waarin pensioendeelnemers tevreden zijn met dit nieuwe stelsel hangt niet alleen af van de hoogte van de uiteindelijke uitkering die zij krijgen. Communicatie speelt een cruciale rol bij het wekken van realistische verwachtingen, het uitleggen van de verdelingssystematiek én is de belangrijkste bepalende factor voor de relatie tussen deelnemers en pensioenfondsen. Het doel van dit project is dan ook: het identificeren van de uitdagingen die het nieuwe systeem met zich meebrengt en het identificeren van veelbelovende communicatiestrategieën om deze uitdagingen het hoofd te bieden.
- [Wiljan van den Berge: De impact van automatisering op werknemers](https://www.instituutgak.nl/clip/wiljan-van-den-berge-de-impact-van-automatisering-op-werknemers-universiteit-utrecht/): Een centraal thema in het publieke debat is de invloed van de digitale revolutie op de arbeidsmarkt. Wetenschappelijke kennis over de invloed van automatisering op microniveau is echter nog beperkt. Daarom onderzoekt dit project de gevolgen van automatisering voor individuele bedrijven en individuele werkenden.
- [Melline Somers: Scenario’s voor het matchen van vraag en aanbod in de zorg en het onderwijs](https://www.instituutgak.nl/clip/melline-somers-scenarios-voor-het-matchen-van-vraag-en-aanbod-in-de-zorg-en-het-onderwijs/): Dit onderzoek biedt inzicht in de oorzaken en mogelijke oplossingen voor de hoge werkdruk en personeelstekorten in de zorgsector en het onderwijs.
- [Roel Mehlkopf: Transitie naar nieuw pensioen](https://www.instituutgak.nl/clip/roel-mehlkopf-transitie-naar-nieuw-pensioen/): Transitie-effecten bij de overgang naar een vernieuwd pensioenstelsel zijn van groot belang met het oog op het behoud van draagvlak, waarbij voorkomen moet worden dat bepaalde groepen van deelnemers onevenredig worden benadeeld. Roel Mehlkopf vertelt over het onderzoek.
- [Mark Visser: Naar een beter begrip van ongelijkheid op latere leeftijd](https://www.instituutgak.nl/clip/mark-visser-naar-een-beter-begrip-van-ongelijkheid-op-latere-leeftijd/): In hoeverre bepaalt de levensloop in de domeinen werk, familie en gezondheid wanneer een persoon met pensioen gaat en of dat (on)vrijwillig gebeurt? En in hoeverre bepaalt de levensloop en de transitie van werk naar pensioen het welbevinden van gepensioneerden? Mark Visser vertelt in deze korte video over het onderzoek.
- [Marijn Wijga: Welke werknemer leert en waarom?](https://www.instituutgak.nl/clip/marijn-wijga-welke-werknemer-leert-en-waarom/): Dit onderzoek heeft als doel om diepgaand inzicht te krijgen in de verschillende factoren (individueel en structureel) die ervoor zorgen dat mensen al dan niet deelnamen aan Leven Lang Ontwikkelen (LLO).
- [Maarten Renkema: Samenwerken met Kunstmatige Intelligentie in de praktijk](https://www.instituutgak.nl/clip/maarten-renkema-samenwerken-met-kunstmatige-intelligentie-in-de-praktijk/): In dit onderzoeksproject wordt vanuit verschillende perspectieven onderzocht wat de ervaringen en percepties van werknemers zijn over de samenwerking met AI en welke gevolgen deze samenwerking heeft voor hun taakontwerp.
- [Tesseltje de Lange: Arbeidsmigratie: kansen en knelpunten (…)](https://www.instituutgak.nl/clip/tesseltje-de-lange-arbeidsmigratie-kansen-en-knelpunten/): Dit onderzoek gaat over arbeidsmigratie van buiten de EU als een van de mogelijke oplossingen voor de krapte op de Nederlandse arbeidsmarkt in de zorgsector en de technieksector.
- [Karin Proper: Naar een succesvolle implementatie van preventie in het MKB](https://www.instituutgak.nl/clip/karin-proper-naar-een-succesvolle-implementatie-van-preventie-in-het-mkb/): Dit onderzoek is er op gericht inzicht te krijgen in de bevorderende en belemmerende factoren voor de benutting van preventieve mogelijkheden door MKB werkgevers en hun medewerkers.
- [Jos Slabbekoorn: Intersectionele heterogeniteit in de persistentie van bijstandsontvangst](https://www.instituutgak.nl/clip/jos-slabbekoorn-intersectionele-heterogeniteit-in-de-persistentie-van-bijstandsontvangst/): Dit project onderzoekt de betekenis van economisch, sociaal en cultureel kapitaal, en beschouwt ook gezondheid en aantrekkelijkheid als hulpbron. De invloed hiervan op uitkeringsafhankelijkheid kan in de loop der tijd variëren, en samenhangen met de migratie-achtergrond, het geslacht en de leeftijd van mensen aan de onderkant van de arbeidsmarkt.
- [Hanneke van Heijster: Het samenspel tussen HRM en sociale zekerheid](https://www.instituutgak.nl/clip/hanneke-van-heijster-het-samenspel-tussen-hrm-en-sociale-zekerheid/): In dit onderzoek wordt onderzocht welke vormen van HRM- en sociaal zekerheidsbeleid nodig zijn dat alle mensen die kunnen en willen, moeten kunnen participeren op de arbeidsmarkt én dat iedereen recht heeft op fatsoenlijke werk- en arbeidsrelaties.
- [Fenicia Aceto: Social security for the self-employed](https://www.instituutgak.nl/clip/fenicia-aceto-social-security-for-the-self-employed/): Dit project onderzoekt wanneer een arbeidsvormspecifieke invulling van sociale bescherming voor zelfstandigen vereist is met betrekking tot sociale risico’s die grotendeels arbeidsgerelateerd zijn, zoals werkloosheid, arbeidsongeschiktheid en ouderdom.
- [Charlotte Edelmann – Co-workdesign: Een structurele aanpak van werkstress in het mkb](https://www.instituutgak.nl/clip/charlotte-edelmann-co-workdesign-een-structurele-aanpak-van-werkstress-in-het-mkb/): In dit project wordt een innovatieve aanpak voorgesteld om de werkstress bij mkb-bedrijven te verlagen en het werkplezier te vergroten via het gezamenlijk herontwerpen van de werkomgeving (co-werkdesign).
- [Mariska de Wit: Het effect van PGAP](https://www.instituutgak.nl/clip/mariska-de-wit-het-effect-van-het-progressive-goal-attainment-program-pgap/): Het Progressive Goal Attainment Program (PGAP) is een in Canada ontwikkelde interventie gericht op het verminderen van belemmerende cognities en percepties. Meer weten over dit onderzoek? Klik dan hier.
- [Justus van Kesteren – Arbeidsmarktkrapte](https://www.instituutgak.nl/clip/justus-van-kesteren-arbeidsmarktkrapte-een-integraal-beeld-van-aard-omvang-en-oplossingen/): Dit betreft een integraal onderzoek naar arbeidsmarktkrapte en de relatie tussen aard van krapte (kwantitatief versus kwalitatief), gehanteerde oplossingen (technologisering, arbeidsmigratie, investeringen in vakmanschap) en effectiviteit van oplossingen.
- [Emilie Rademakers: Selectie en gerichtheid in arbeidsbemiddeling](https://www.instituutgak.nl/clip/emilie-rademakers-selectie-en-gerichtheid-in-arbeidsbemiddeling/): Een centraal thema in het publieke debat is de flexibilisering van werk. Een belangrijke oorzaak voor deze flexibilisering is de toenemende uitbesteding van werk door bedrijven. Wetenschappelijke kennis over uitbesteding van werk is echter nog beperkt. Daarom documenteert dit project in welke mate uitbestede werkenden terechtkomen in banen met verschillende uurlonen of flexibelere uren en of uitbestede werkenden vaker een beroep doen op de sociale zekerheid of een bijstandsuitkering.
- [David de Kort: Een oppoetsbeurt voor de markt voor persoonlijke dienstverlening](https://www.instituutgak.nl/clip/david-de-kort-een-oppoetsbeurt-voor-de-markt-voor-persoonlijke-dienstverlening/): Persoonlijke dienstverlening in Nederland is groeiende, maar het huidige stelsel is erg complex. De kwaliteit van werk staat ter discussie, er zijn vragen bij de werkbaarheid en het kan nieuwe sociale ongelijkheden brengen. Doel van dit project is om op basis van gedegen innovatief en interdisciplinair onderzoek te adviseren hoe het stelsel voor specifiek huishoudelijke werkers goed is te organiseren.
- [Ramon van Lieshout en Daniek Straten: De EU-rechtelijke toelaatbaarheid van de Nederlandse verplichtstelling](https://www.instituutgak.nl/clip/ramon-van-lieshout-en-daniek-straten-de-eu-rechtelijke-toelaatbaarheid-van-de-nederlandse-verplichtstelling/): Centraal in dit onderzoek staat de beëindiging van de verplichtstelling. Dat is actueel omdat de herziening van het pensioenstelsel die verplichtstelling bedreigt.
- [Marije Hagendijk: Value@WORK: waardegedreven zorg binnen arbeid en gezondheid](https://www.instituutgak.nl/clip/marije-hagendijk-valuework-waardegedreven-zorg-binnen-arbeid-en-gezondheid/): Dit onderzoek van de Universiteit van Amsterdam richt zich op het ontwikkelen van cliënt-relevante uitkomsten voor de verzekeringsgeneeskunde en het vormgeven van een zorgnetwerk waarin verzekeringsartsen participeren om re-integratie en duurzame inzetbaarheid integraal onderdeel van zorg te maken.
- [Mara de Visser: Duurzame arbeidsparticipatie van mensen met ondersteuningsbehoeften](https://www.instituutgak.nl/clip/mara-de-visser-duurzame-arbeidsparticipatie-van-mensen-met-ondersteuningsbehoeften/): Mensen met een arbeidsbeperking hebben minder vaak regulier betaald werk en een vast dienstverband dan mensen zonder arbeidsbeperking. De verwachting is dat mensen met een arbeidsbeperking onevenredig hard geraakt worden door de Covid-19 recessie en als eersten werkloos worden. Mara de Visser vertelt over het onderzoek van het Amsterdam UMC.
- [Arie Gelderblom en Annette Diender: LOB & kansrijke keuzes in het vmbo](https://www.instituutgak.nl/clip/arie-gelderblom-en-annette-diender-lob-kansrijke-keuzes-in-het-vmbo/): In dit onderzoek van SEOR bouwen de onderzoekers voort op bestaande kennis en voegen daar via aanvullend veldwerk vernieuwende inzichten over de rol van social media aan toe. Social media is immers niet meer weg te denken uit het leven van leerlingen, en kan wel eens een belangrijke rol in (gaan) nemen in het keuzeproces.
- [Miranda Witvliet: Oekraïners met een vluchtachtergrond op de arbeidsmarkt](https://www.instituutgak.nl/clip/miranda-witvliet-oekrainers-met-een-vluchtachtergrond-op-de-arbeidsmarkt/): Van de circa 55.000 Oekraïense vluchtelingen in Nederland van tussen de 18 en 65 jaar, is volgens uitkeringsinstantie UWV 85 procent aan het werk. Daarmee is hun arbeidsparticipatie relatief hoog. De intrede van Oekraïners op de arbeidsmarkt is dus een uitgelezen mogelijkheid om meer te leren over arbeidsmarktintegratie. Regioplan doet hier – samen met OpenEmbassy – onderzoek naar. Het doel: komen tot relevante inzichten voor de arbeidsmarktintegratie van alle nieuwkomers.
- [Kornélia Anna Kerti en Brigitte Kroon: The quality of temporary agency work](https://www.instituutgak.nl/clip/kornelia-anna-kerti-en-brigitte-kroon-the-quality-of-temporary-agency-work/): Onder arbeidsmigranten zijn forse Covid-19 besmettingen aangetroffen. Het onderliggende probleem is een gebrek aan verantwoordelijkheid voor ‘decent work’ (voldoende inkomen, werkzekerheid, veiligheid, sociale zekerheid, persoonlijke ontwikkeling, sociale integratie, inspraak, en gelijke behandeling). Om inzicht verkregen in de mechanismen die deze onveilige situatie verklaren en in stand houden, zal worden gesproken met CEE-arbeidsmigranten, inleners, uitzendorganisaties en andere belanghebbenden bij arbeid in de voedselproductieketen. In deze video vertellen Kornélia Anna Kerti en Brigitte Kroon over hun onderzoek.
- [Ron Diris: Flexibilisering, globalisering en technologische vooruitgang](https://www.instituutgak.nl/clip/ron-diris-flexibilisering-globalisering-en-technologische-vooruitgang/): De flexibilisering van de arbeidsmarkt is in rap tempo toegenomen. Met de opkomst van bedrijven als Uber, Helpling en PicNic lijkt deze ontwikkeling zich voort te zetten. De flexibilisering van de arbeidsmarkt heeft belangrijke consequenties voor de samenleving. Zo wijzen verschillende rapporten op een mogelijke tweedeling op de arbeidsmarkt tussen enerzijds goed beschermde, goed opgeleide insiders met een vast contract en anderzijds laagopgeleide outsiders met geringe sociale bescherming. Ron Diris vertelt in deze video over het onderzoek van de Universiteit Leiden.
- [Jos Slabbekoorn – Intersectionele ongelijkheden in uitkeringsontvangst en de invloed van hulpbronverschillen](https://www.instituutgak.nl/clip/jos-slabbekoorn-intersectionele-ongelijkheden-in-uitkeringsontvangst-en-de-invloed-van-hulpbronverschillen/): De hulpbronnen waar mensen (niet) over beschikken kunnen bepalen of zij afhankelijk raken van een uitkering. Dit project van de Universiteit Utrecht onderzoekt de betekenis van economisch, sociaal en cultureel kapitaal, en beschouwt ook gezondheid en aantrekkelijkheid als hulpbron. De invloed hiervan op uitkeringsafhankelijkheid kan in de loop der tijd variëren, en samenhangen met de migratie-achtergrond, het geslacht en de leeftijd van mensen aan de onderkant van de arbeidsmarkt.

## Onderzoeken
- [Jong en uitgevallen: Verklaringen, vroege signalen en oplossingsrichtingen voor de stijgende WIA-instroom onder werkenden jonger dan 40 jaar](https://www.instituutgak.nl/onderzoek/onderzoeken/jong-en-uitgevallen/): Veel mensen komen in de WIA terecht door psychische klachten. Burn-out en emotionele uitputting spelen hierbij een belangrijke rol, ook onder jonge werkenden. In dit onderzoek richt het Trimbos-instituut zich op vroege signalen van uitval door psychische problemen, vaak al zichtbaar voordat langdurig verzuim ontstaat. Met gegevens uit een grote bevolkingsstudie (NEMESIS), interviews met jonge werkenden en een vergelijking van beleid in andere landen onderzoeken we welke factoren bijdragen aan uitval en hoe die kan worden voorkomen. De resultaten bieden aanknopingspunten voor effectiever preventiebeleid, om uitval door psychische klachten onder jonge werkenden te voorkomen.
- [Van toenemende WIA-instroom vanwege psychische klachten naar gerichte preventie bij jonge werknemers](https://www.instituutgak.nl/onderzoek/onderzoeken/van-toenemende-wia-instroom-vanwege-psychische-klachten-naar-gerichte-preventie-bij-jonge-werknemers/): Steeds meer jonge werknemers komen door psychische klachten in de WIA terecht. Vooral onder jonge vrouwen is deze stijging opvallend. In dit project onderzoekt TNO hoe dit komt en welke factoren daarbij een rol spelen, zoals persoonlijke omstandigheden, werk en ontwikkelingen in de samenleving. Door gesprekken met jongeren, werkgevers, professionals en andere betrokkenen te combineren met analyses van bestaande gegevens, brengen we de oorzaken en mogelijke oplossingen in kaart. De opgedane kennis helpt bij het ontwikkelen van praktische en haalbare maatregelen om uitval door psychische problemen te voorkomen en jonge werknemers duurzaam aan het werk te houden.
- [Personalisering in risicotoedeling](https://www.instituutgak.nl/onderzoek/onderzoeken/personalisering-in-risicotoedeling/): Pensioen is een belangrijke pijler van de Nederlandse sociale zekerheid. Pensioenen staan echter ook bloot aan allerlei risico’s zoals vergrijzing, inflatie en financiële marktontwikkelingen. Dit onderzoek gaat in op de vraag hoe deze risico’s uiteindelijke pensioenuitkeringen beïnvloeden en op welke manieren pensioenfondsen met deze risico’s kunnen omgaan.
- [Maatwerk en materiële rechtszekerheid in de responsieve rechtsstaat](https://www.instituutgak.nl/onderzoek/onderzoeken/maatwerk-en-materiele-rechtszekerheid-in-de-responsieve-rechtsstaat/): In een responsieve rechtsstaat telt niet alleen dat regels duidelijk zijn geformuleerd (formele rechtszekerheid), maar ook dat mensen duidelijkheid over hun rechtspositie ervaren (materiële rechtszekerheid). Dat ideaal kan schuren met de ambitie om bij regeltoepassing recht te doen aan bijzondere omstandigheden. In dit onderzoek wordt gekeken naar de ervaringen van mensen die gebruik maken van regelingen in het sociaal domein, zoals de Participatiewet en de Wmo. Door welke factoren wordt bepaald of het de overheid lukt om hen zowel rechtszekerheid als maatwerk te bieden?
- [Oorzaken en gevolgen van uittreding: de rol van werkgevers](https://www.instituutgak.nl/onderzoek/onderzoeken/oorzaken-en-gevolgen-van-uittreding/): Het verder stimuleren van de arbeidsparticipatie van ouderen is cruciaal voor de houdbaarheid van de overheidsfinanciën en het pensioenstelsel. Daarbij is een belangrijke rol weggelegd voor werkgevers, maar die is tot dusverre onderbelicht gebleven. Deze rol wordt onderzocht met behulp van gekoppelde administratieve paneldata voor werkenden en werkgevers, in combinatie met beleidswijzigingen uit het verleden. Daarbij is er speciale aandacht aan de wisselwerking tussen arbeidsparticipatie en gezondheid, mede in zware beroepen.
- [Onderzoeksprogramma Leven Lang Ontwikkelen: Inzichten en aanbevelingen (overkoepelend)](https://www.instituutgak.nl/onderzoek/onderzoeken/onderzoeksprogramma-leven-lang-ontwikkelen-inzichten-en-aanbevelingen/): Dit project zal een overzicht geven van de belangrijkste inzichten en aanbevelingen die de zeven onderzoeksprojecten van het onderzoeksprogramma Leven Lang Ontwikkelen (LLO) van Instituut Gak hebben opgeleverd met betrekking tot de ontwikkeling van een leercultuur in Nederland. Daarbij zal gekeken worden naar:
- [Samen werken aan gezondheid: de rol van werkgevers, arbozorg en werkenden in het bevorderen van langer gezond werken](https://www.instituutgak.nl/onderzoek/onderzoeken/samen-werken-aan-gezondheid/): Dit project richt zich op het verbeteren van de gezondheid en duurzame inzetbaarheid van werkenden, met bijzondere aandacht voor groepen in kwetsbare posities. Onderzocht wordt welke werkenden gezondheidsproblemen ervaren, welke werkgerelateerde oorzaken hieraan bijdragen en welke maatregelen effectief zijn om klachten en uitval te voorkomen. De aanpak is breed participatief: werkenden, werkgevers, arboprofessionals, beleidsmakers en vakbonden leveren input via interviews, focusgroepen en stakeholderbijeenkomsten. Deze gezamenlijke kennisontwikkeling verhoogt de relevantie en toepasbaarheid van de uitkomsten en ondersteunt beleid en praktijk om langer gezond werken voor iedereen mogelijk te maken.
- [De responsieve samenwerking tussen de beroepsopleiding en de beroepspraktijk om Leven Lang Ontwikkel trajecten te waarderen met verifieerbare credentials](https://www.instituutgak.nl/onderzoek/onderzoeken/de-responsieve-samenwerking-tussen-de-beroepsopleiding-en-de-beroepspraktijk-om-leven-lang-ontwikkel-trajecten-te-waarderen-met-verifieerbare-credentials/): Dit project richt zich op de samenwerking tussen bedrijfsinterne leven-lang-ontwikkeltrajecten en mbo-instellingen om scholing flexibeler en toekomstbestendiger te maken. Samen met partners onderzoekt het Koning Willem I College hoe interne scholing ondersteund kan worden met didactische interventies, hoe certificering mogelijk is via digitale credentials, en hoe onderwijs en bedrijfsleven een gedeelde vaardighedentaal kunnen ontwikkelen. Via documentanalyses, interviews, focusgroepen en praktijkcases wordt gewerkt aan een sterker regionaal ecosysteem waarin onderwijs en arbeidsmarkt samen optrekken om LLO toegankelijker en responsiever te maken.
- [Naar een inclusieve en betekenisvolle leercultuur met LLO](https://www.instituutgak.nl/onderzoek/onderzoeken/naar-een-inclusieve-en-betekenisvolle-leercultuur-met-llo/): Dit onderzoek analyseert waarom deelname aan leven lang ontwikkelen structureel achterblijft, ondanks beleidsinspanningen. Geanalyseerd worden juridische en institutionele voorwaarden voor een inclusieve leercultuur, inclusief rechten, faciliteiten en erkenning van leerresultaten binnen EU- en nationaal recht. Daarnaast worden ervaringen van burgers, werkgevers en uitvoerders onderzocht met data-analyse en Living Labs. Het project biedt vernieuwende inzichten over waarom het systeem tekortschiet en hoe wetgeving en beleid beter kunnen aansluiten bij behoeften van werkenden en bedrijven, gericht op duurzame arbeidsmarktontwikkeling.
- [Zorg Innovatie Centra als motor voor Leven Lang Ontwikkelen: van startende naar ervaren gevorderde professional in de verpleegkundige beroepspraktijk](https://www.instituutgak.nl/onderzoek/onderzoeken/zorg-innovatie-centra-als-motor-voor-leven-lang-ontwikkelen-van-startende-naar-ervaren-gevorderde-professional-in-de-verpleegkundige-beroepspraktijk/): Het project introduceert het vernieuwde leer- en werkmodel Zorg Innovatie Centra 2.0 om het hoge verloop onder beginnende verpleegkundigen tegen te gaan. Door coaching en betrokkenheid bij zorginnovatieprojecten, zoals digitalisering en EBP, wordt professionele ontwikkeling gestimuleerd. Het onderzoek combineert scoping reviews, quasi-experimenteel onderzoek en kosten-batenanalyses. Verpleegkundigen worden actief betrokken via interviews en co-creatie. Het model beoogt werktevredenheid, autonomie en duurzame inzetbaarheid te vergroten en levert praktische tools, wetenschappelijke inzichten en beleidsaanbevelingen voor de zorgsector en het onderwijs.
- [Mensen met migratieachtergrond faciliteren bij een Leven Lang in Ontwikkeling (MILLION)](https://www.instituutgak.nl/onderzoek/onderzoeken/mensen-met-migratieachtergrond-faciliteren-bij-een-leven-lang-in-ontwikkeling-million/): Het MILLION-project onderzoekt waarom leven lang ontwikkelen onder mensen met een migratieachtergrond vaak onbekend of onbenut blijft, ondanks het belang van LLO voor een inclusieve arbeidsmarkt. Met een mix van methoden — waaronder surveys, focusgroepen, experimenten en co-creatiesessies — worden verschillen tussen migrantengroepen, ervaringen van uitsluiting en politiek wantrouwen onderzocht. Daarnaast wordt bekeken hoe werkgevers LLO benutten. De resultaten bieden inzichten voor beleidsmakers en werkgevers om het LLO-aanbod inclusiever te maken en beter af te stemmen op deze diverse doelgroep.
- [Responsieve loopbanen: tussen individuele vrijheid en collectieve verantwoordelijkheid](https://www.instituutgak.nl/onderzoek/onderzoeken/responsieve-loopbanen-tussen-individuele-vrijheid-en-collectieve-verantwoordelijkheid/): Dit project onderzoekt hoe de spanning tussen persoonlijke fit (individuele wensen en capaciteiten) en sociale fit (maatschappelijke behoeften) in loopbanen beter beheerd kan worden. Door literatuuronderzoek, documentanalyse, focusgroepen en interviews wordt inzicht verkregen in hoe dit spanningsveld bijdraagt aan arbeidsmarktkrapte. De opbrengst bestaat uit een essay, vakpublicatie, wetenschappelijk artikel en slotevent. Doel is een gedeeld begrip te creëren bij betrokken actoren in het LLO- en loopbaanveld en praktische aanbevelingen te bieden om arbeidsmarktknelpunten aan te pakken.
- [Toevallig leren: een sociaal netwerkperspectief](https://www.instituutgak.nl/onderzoek/onderzoeken/toevallig-leren-een-sociaal-netwerkperspectief/): Het onderzoek 'Toevallig leren' verkent hoe sociale netwerken en met name brugfiguren het leerintentie- en gedrag van werkenden beïnvloeden. Hoewel leven lang ontwikkelen veel is onderzocht, blijft de rol van het sociaal kapitaal onderbelicht. Via literatuuronderzoek, een landelijke survey, interviews en werktafels wordt onderzocht hoe netwerken bijdragen aan een bredere leercultuur. Aandacht gaat uit naar de invloed van sociale relaties binnen en buiten het werk, met als doel het versterken van leercultuur en duurzame inzetbaarheid via sociaal kapitaal.
- [Naar een duurzame en inclusieve leercultuur door betere afstemming tussen gedrag, instituties en beleid](https://www.instituutgak.nl/onderzoek/onderzoeken/naar-een-duurzame-en-inclusieve-leercultuur-door-betere-afstemming-tussen-gedrag-instituties-en-beleid/): Dit onderzoek richt zich op hoe gedrag, instituties en beleid beter op elkaar afgestemd kunnen worden om een duurzame leercultuur te realiseren. Die wisselwerking blijkt vaak gebrekkig: het huidige beleid en de bestaande instituties sluiten onvoldoende aan op de motieven en belemmeringen van werkenden en werkgevers. In vijf werkpakketten worden deze domeinen integraal onderzocht via literatuurstudie, keuze-experimenten onder werkenden en werkgevers, casestudies in regio’s en sectoren en beleidsscenario’s. Zo worden mismatches blootgelegd en handelingsperspectieven ontwikkeld voor doelgerichte, samenhangende stimulering van de leercultuur.
- [Het verbeteren van pensioenbewustzijn door middel van pensioencommunicatie](https://www.instituutgak.nl/onderzoek/onderzoeken/het-verbeteren-van-pensioenbewustzijn-door-middel-van-pensioencommunicatie/): Dit onderzoek richt zich op verschillen in perceptie en gebruik van pensioencommunicatie tussen deelnemersgroepen en hoe maatwerk de betrokkenheid kan vergroten. Het verkent hoe kenmerken zoals mannen en vrouwen, praktisch en theoretisch opgeleiden, of deelnemers met een migratieachtergrond samenhangen met pensioenbewustzijn, percepties, gebruik van communicatie en vertrouwen. Daarnaast wordt onderzocht hoe alternatieve communicatiemethoden, zoals beschrijvende elementen, kunnen bijdragen aan meer bewustwording en betere keuzes. De resultaten bieden zowel wetenschappelijke inzichten als praktische handvatten voor pensioenuitvoerders en beleidsmakers om communicatie beter af te stemmen op diverse groepen deelnemers.
- [AI in de sociale zekerheid: een balans tussen efficiëntie en menselijke maat](https://www.instituutgak.nl/onderzoek/onderzoeken/ai-in-de-sociale-zekerheid-een-balans-tussen-efficientie-en-menselijke-maat/): Gemeenten staan voor de uitdaging om effectiever en met meer aandacht voor mensen sociale zekerheid te bieden. In dit project wordt de rol van AI binnen de gemeentelijke sociale zekerheid onderzocht. Samen met gemeenten en burgers bekijken we welke waarden belangrijk zijn voor een verantwoorde inzet van AI. Met behulp van de Design for Values-methodiek wordt onderzoek gedaan om waarden(conflicten) te identificeren en analyseren. Vervolgens worden praktische richtlijnen ontwikkeld om te zorgen dat die waarden, zoals de menselijke maat, leidend zijn in de inzet van AI bij de gemeentelijke sociale zekerheid.
- [Wie ben ik als professional? De rol van professionele identiteit in cliëntgerichte dienstverlening door arbeidsdeskundigen](https://www.instituutgak.nl/onderzoek/onderzoeken/wie-ben-ik-als-professional-de-rol-van-professionele-identiteit-in-clientgerichte-dienstverlening-door-arbeidsdeskundigen/): Er is er een groeiende roep om de menselijke maat en maatwerk toe te passen in de uitvoering van de sociale zekerheid. Het centraal stellen van het cliëntenperspectief maakt de uitvoering complexer en het stelt aanvullende eisen aan de professionals en hun handelen. Dit onderzoek richt zich op hoe arbeidsdeskundigen in de praktijk vormgeven aan cliëntgerichte dienstverlening in hun professioneel handelen, en hoe dit verklaard kan worden vanuit hun professionele identiteit, en (andere) persoonlijke en contextuele factoren. Doel is een handelingskader te ontwikkelen van waaruit arbeidsdeskundigen meer cliëntgericht kunnen werken.
- [Improving supplementary pension participation and accrual in the Netherlands: a comparative study of New Zealand, Sweden, the UK and the Netherlands on pension design and pension taxation in relation to the labor market](https://www.instituutgak.nl/onderzoek/onderzoeken/improving-supplementary-pension-participation-and-accrual-in-the-netherlands-a-comparative-study-of-new-zealand-sweden-the-uk-and-the-netherlands-on-pension-design-and-pension-taxation-in-relation/): Een groot deel van de werkenden in Nederland bouwt geen of onvoldoende aanvullend pensioen op. Dit geldt in het bijzonder voor zzp’ers. Onderzocht wordt hoe het ontwerp van pensioenregelingen alsmede fiscale wet- en regelgeving op het gebied van pensioenen en de arbeidsmarkt kunnen bijdragen aan een betere pensioenopbouw voor alle werkenden in Nederland. Het doel van dit onderzoek is om lessen te trekken uit het VK, Nieuw-Zeeland en Zweden op het gebied van arbeidsmarktontwikkelingen, fiscaliteit en pensioenstelsels.
- [Uitgangspunten voor de sociale zekerheid: een update vanuit verschillende perspectieven](https://www.instituutgak.nl/onderzoek/onderzoeken/uitgangspunten-voor-de-sociale-zekerheid-een-update-vanuit-verschillende-perspectieven/): In deze bundel gaan Nederlandse en Vlaamse auteurs vanuit verschillende achtergronden (o.a. juridisch, economisch, sociologisch, psychologisch en vanuit de gezondheidswetenschappen) in op de huidige stand van zaken in het denken over sociale zekerheid. Aandacht zal worden besteed aan begrippen als solidariteit, betaalbaarheid, toegankelijkheid en betrouwbaarheid.
- [Een (on)zeker bestaan? Dynamieken, ervaringen en overlevingsstrategieën van werkende armen](https://www.instituutgak.nl/onderzoek/onderzoeken/een-onzeker-bestaan-dynamieken-ervaringen-en-overlevingsstrategieen-van-werkende-armen/): Werkende armen worden vaak als een stabiele en duidelijk te herkennen groep gepresenteerd. Maar er ‘stromen’ voortdurend mensen in en uit de groep ‘werkende armen’. Het is daarom van belang om te kijken hoe en waarom mensen in en uit de groep werkende amen komen. Daarnaast ervaren werkende armen hun situatie op verschillende manieren. Dit onderzoek richt zich op (1) de patronen en kenmerken van werkende armen; (2) hun ervaringen en (3) beleidsaanpakken die de bestaanszekerheid van werkende armen vergroot.
- [Een inclusieve werkomgeving in het MKB](https://www.instituutgak.nl/onderzoek/onderzoeken/een-inclusieve-werkomgeving-in-het-mkb/): De Galan Groep wil diversiteit en inclusie (D&I) concreet en praktisch maken aan de hand van een coachingstraject. Het traject is gericht op mkb-bedrijven in de technieksector, met name uit Overijssel en Utrecht. Zij krijgen hulp van organisatiecoaches bij het opzetten en begeleiden van een cultuuromslag binnen hun eigen organisatie gericht op D&I. Daarbij is speciale aandacht voor inclusie van jongeren met een niet-westerse achtergrond en van vrouwen. Bedrijven maken kennis met het programma door de quickscan ‘Hoe divers en inclusief ben jij als bedrijf?’ in te vullen en ze kunnen een mini-workshop bijwonen om ‘bias’ te ervaren. Instappen in het programma is laagdrempelig en biedt maatwerk. Er doen zestig bedrijven aan het programma mee. Per bedrijf is er aandacht voor zowel het management als voor één of meerdere enthousiaste ambassadeurs en HR-adviseurs om op verschillende niveaus te werken aan D&I en een beweging op gang te brengen. Gedurende de uitvoering van het programma worden resultaten gemonitord en uiteindelijk vertaald naar een ‘best practice model’.
- [See4YourFutureSelf: Pension engagement by inducing future-self continuity](https://www.instituutgak.nl/onderzoek/onderzoeken/see4yourfutureself-pension-engagement-by-inducing-future-self-continuity/): See4YourFutureSelf onderzoekt hoe visualisatie van het toekomstige zelf mensen kan motiveren hun pensioenplanning niet uit te stellen. Het project ontwikkelt een privacyvriendelijke applicatie die gebruikers helpt zichzelf in de toekomst te zien. Via experimenten wordt de cognitieve impact getest, waaronder authenticiteit en geheugeneffecten, samen met effecten op financieel planningsgedrag. Het doel is het verbeteren van pensioenbetrokkenheid en financieel welzijn voor huidige en toekomstige generaties.
- [Werken met waarden in de uitvoering van de Participatiewet](https://www.instituutgak.nl/onderzoek/onderzoeken/werken-met-waarden-in-de-uitvoering-van-de-participatiewet/): Publieke professionals maken in de uitvoering van de Participatiewet voortdurend afwegingen om ‘het goede’ te doen in het krachtenveld van wet- en regelgeving, de situatie en behoeften van individuele burgers en maatschappelijke verwachtingen. Het realiseren van rechtvaardige dienstverlening vraagt dat zij zich daarin niet laten leiden door persoonlijke of organisatorische waarden en normen, maar ook door gedeelde professionele waarden en normen. Door de fragmentatie van deze beroepsgroep is dit niet vanzelfsprekend. Via etnografisch onderzoek en een Community of Practice worden in dit onderzoeksproject daarom bouwstenen en werkvormen ontwikkeld voor het versterken van normatieve en collectieve professionalisering.
- [Generaties op de werkvloer: veranderende werkwaarden en de rol van werkgevers](https://www.instituutgak.nl/onderzoek/onderzoeken/generaties-op-de-werkvloer-veranderende-werkwaarden-en-de-rol-van-werkgevers/): Op de werkvloer zijn meerdere generaties werkenden aanwezig die mogelijk staan voor verschillende waarden omtrent werk. Het onderzoek heeft als doel kennis te verzamelen over deze (mogelijke) verschillen tussen generaties én over hoe generaties zo goed mogelijk met elkaar kunnen (blijven) samenwerken. De hoofdvraag van dit onderzoek luidt daarom: Welke waarde hechten verschillende generaties aan werk en waarom, en hoe kunnen werkgevers de arbeidsorganisatie zo inrichten dat werkenden geïnspireerd en behouden blijven, én generaties onderling zo goed mogelijk samenwerken?
- [Het tekort aan verzekeringsgeneeskundige capaciteit in Nederland: oplossingsrichtingen vanuit het perspectief van verzekeringsartsen en burgers](https://www.instituutgak.nl/onderzoek/onderzoeken/het-tekort-aan-verzekeringsgeneeskundige-capaciteit-in-nederland-oplossingsrichtingen-vanuit-het-perspectief-van-verzekeringsartsen-en-burgers/): Dit onderzoek verkent en toetst de haalbaarheid van oplossingsrichtingen voor het tekort aan verzekeringsgeneeskundige expertise in Nederland. Twee doelgroepen staan daarbij centraal: de verzekeringsartsen en burgers die beoordeeld worden door de verzekeringsarts. De beroepsgroep wordt geconsulteerd met een vragenlijst en een aantal werksessies. Daarnaast wordt een Burgerplatform georganiseerd, een participatieve methode om burgers als ervaringsdeskundigen mee te laten denken over scenario’s die het capaciteitsprobleem van verzekeringsartsen zouden kunnen verminderen. De scenario’s worden tevens doorgerekend op hun potentiële arbeidsmarkteffecten.
- [Beter benutten van het arbeidspotentieel van mensen in een lagere sociaaleconomische positie: onderzoek naar ‘binnen-groep verschillen’ vanuit een systeembenadering](https://www.instituutgak.nl/onderzoek/onderzoeken/beter-benutten-van-het-arbeidspotentieel-van-mensen-in-een-lagere-sociaaleconomische-positie-onderzoek-naar-binnen-groep-verschillen-vanuit-een-systeembenadering/): De sociale ongelijkheid op het gebied van werk en gezondheid in Nederland is de afgelopen jaren toegenomen. Onder de groep mensen met een laag inkomen of laag opleidingsniveau is de arbeidsparticipatiegraad gemiddeld lager en is de onzekerheid op de arbeidsmarkt groter: meer deeltijdwerk, flexibele contracten en vaker gebruik van sociale regelingen. Het onderzoek is tot op heden vooral gericht geweest op het verkleinen van verschillen tussen sociaaleconomische groepen, maar is er weinig aandacht voor het verklaren van aanwezige verschillen binnen de groep met een lage sociaaleconomische positie. Het doel van dit onderzoekproject is om te onderzoeken hoe deze factoren samenhangen, en geassocieerd zijn met onbenut arbeidspotentieel binnen de groep mensen met een lage sociaaleconomische positie.
- [Onbegrensd! Transnationale circulatie van kennis en praktijken in sociale zekerheid en de betekenis voor socialezekerheidsbeleid in Nederland, 1945-2017](https://www.instituutgak.nl/onderzoek/onderzoeken/onbegrensd-transnationale-circulatie-van-kennis-en-praktijken-in-sociale-zekerheid-en-de-betekenis-voor-socialezekerheidsbeleid-in-nederland-1945-2017/): Dit project richt zich op rol van internationale organisaties en internationale netwerken bij de opbouw en herstructurering van sociale zekerheid in Nederland tussen 1945 en 2017. Er zijn twee deelprojecten, een promotietraject dat zich richt op sociale zekerheid en migranten en een postdocproject over sociale zekerheid en mensen met een beperking. Deze groepen hadden niet vanzelfsprekend toegang tot sociale zekerheid, waardoor inzicht wordt verkregen in de normatieve en institutionele grenzen van sociale zekerheid. Dit project geeft inzicht in de transnationale circulatie van kennis en praktijken en de impact daarvan op Nederlands socialezekerheidsbeleid.
- [Arbeidsmarktbeleid gericht op doorwerken na de pensioengerechtigde leeftijd: een internationaal perspectief](https://www.instituutgak.nl/onderzoek/onderzoeken/arbeidsmarktbeleid-gericht-op-doorwerken-na-de-pensioengerechtigde-leeftijd-een-internationaal-perspectief/): Dit project onderzoekt in een internationaal vergelijkend perspectief hoe het arbeidsmarktbeleid gericht op doorwerken na de pensioengerechtigde leeftijd er uitziet in de EU, welke aanpassingen er de afgelopen 15 jaar plaats hebben gevonden en wat voor effect deze hebben gehad op doorwerken na pensioen. Daarnaast onderzoekt het project hoe wordt omgegaan met de kansen en keerzijden van doorwerken en in hoeverre deeltijd zzp-schap een aantrekkelijke constructie is voor ouderen om aan het werk te blijven na pensionering en voor werkgevers om ouderen aan het werk te houden.
- [Meten van risicovoorkeuren en risicocommunicatie – Een grootschalige vergelijking van methoden en de implicaties ervan voor de pensioensector](https://www.instituutgak.nl/onderzoek/onderzoeken/meten-van-risicovoorkeuren-en-risicocommunicatie-een-grootschalige-vergelijking-van-methoden-en-de-implicaties-ervan-voor-de-pensioensector/): Dit project richt zich op het vinden van de beste manieren om risicovoorkeuren te meten en risico’s te communiceren. Het doel is om nieuwe inzichten te bieden in hoe mensen risico's inschatten en ermee omgaan, wat van groot belang is voor de pensioen- en financiële sectoren. Deze sectoren moeten immers de risicobereidheid van hun cliënten bepalen en de risico's van hun producten en beleid duidelijk communiceren. De komende jaren zal het team—in samenwerking met academische en professionele partners—diverse geavanceerde methoden inzetten om nieuwe wetenschappelijke en praktische inzichten te verkrijgen over risicoattitude en risicopercepties.
- [De introductie van het nieuwe pensioenstelsel: het belang van distributieve, procedurele en interactionele rechtvaardigheid](https://www.instituutgak.nl/onderzoek/onderzoeken/de-introductie-van-het-nieuwe-pensioenstelsel-het-belang-van-distributieve-procedurele-en-interactionele-rechtvaardigheid/): De komende jaren wordt in Nederland een nieuw pensioenstelsel geïntroduceerd. De mate waarin pensioendeelnemers tevreden zijn met dit nieuwe stelsel hangt niet alleen af van de hoogte van de uiteindelijke uitkering die zij krijgen. Communicatie speelt een cruciale rol bij het wekken van realistische verwachtingen, het uitleggen van de verdelingssystematiek én is de belangrijkste bepalende factor voor de relatie tussen deelnemers en pensioenfondsen. Het doel van dit project is dan ook: het identificeren van de uitdagingen die het nieuwe systeem met zich meebrengt en het identificeren van veelbelovende communicatiestrategieën om deze uitdagingen het hoofd te bieden. Dat gebeurt aan de hand van systematische literatuurstudies, iteratief ontwerpend onderzoek en interviews met pensioenspecialisten en pensioendeelnemers. Daarmee wil dit project op empirische evidentie gebaseerde inzichten verschaffen voor de ontwikkeling van effectieve communicatiestrategieën voor de implementatie van het nieuwe pensioenstelsel.
- [Afruilen tussen ongelijkheid en arbeidsparticipatie](https://www.instituutgak.nl/onderzoek/onderzoeken/afruilen-tussen-ongelijkheid-en-arbeidsparticipatie/): In de bijstand en AOW geldt een delicate balans tussen de socialezekerheidsfuncties herverdelen en activeren. Het verrichten van betaald werk vanuit de bijstand is vaak financieel onaantrekkelijk of zelfs praktisch onmogelijk. De steeds hogere AOW-leeftijd leidt tot meer arbeidsparticipatie, maar ook tot sterkere verschillen naar gezondheid, inkomen en opleiding. Dit onderzoek richt zich op nieuwe kennis over effectief armoedebeleid en effectief beleid om gezond en productief langer werken mogelijk te maken.
- [Sociale zekerheid en veranderingen in (mentale) gezondheid](https://www.instituutgak.nl/onderzoek/onderzoeken/sociale-zekerheid-en-veranderingen-in-mentale-gezondheid/): Sociale zekerheid biedt werknemers inkomensbescherming bij verlies van verdienvermogen. Veelal geldt als uitgangspunt dat uitkeringen in eerste instantie tijdelijk zijn. De praktijk blijkt echter weerbarstig: er is weinig zicht op veranderingen in gezondheid na de beoordeling, herbeoordelingen zijn schaars en uitstroom uit de uitkering is gering. Dit roept vragen op: op welke momenten kan men het best tot beoordeling van verdiencapaciteit komen en daarmee een uitkering vaststellen? Hoe ontwikkelen zich de ziektebeelden van mensen die (net) niet in aanmerking zijn gekomen voor een arbeidsongeschiktheidsuitkering? Wat is hun perspectief op de arbeidsmarkt? In dit onderzoeksprogramma beogen de onderzoekers deze vragen te beantwoorden.
- [Het betere werk voor en door medezeggenschap: behoud van personeel in tijden van krapte](https://www.instituutgak.nl/onderzoek/onderzoeken/het-betere-werk-voor-en-door-medezeggenschap-behoud-van-personeel-in-tijden-van-krapte/): Waardevol werk kan bijdragen aan verlaging van personeelstekorten. Medezeggenschap en autonomie zijn kernelementen van waardevol werk. Dit onderzoek schetst hoe zeggenschap en autonomie kunnen worden ontwikkeld en verspreid. Het onderzoek geeft inzicht in nieuwe vormen van medezeggenschap als instrument om alle werkenden te boeien en te binden, inclusief jongeren en werknemers met een tijdelijk contract. Deze kennis wordt verfijnd in co-creatie met gebruikers en stakeholders van medezeggenschap in living-labs en vastgelegd in openbare en toegankelijke designs voor hernieuwde medezeggenschap.
- [Bevordering arbeidsparticipatie van langdurig werkloze ouderen (LWO): een stap verder op basis van inzichten uit bewezen interventies en nieuwe inzichten in een situatie van arbeidsmarktkrapte](https://www.instituutgak.nl/onderzoek/onderzoeken/bevordering-arbeidsparticipatie-van-langdurig-werkloze-ouderen-lwo-een-stap-verder-op-basis-van-inzichten-uit-bewezen-interventies-en-nieuwe-inzichten-in-een-situatie-van-arbeidsmarktkrapte/): Hoewel de arbeidsmarktkrapte groot is, komen langdurig werkloze ouderen nog steeds lastig aan werk. Dit onderzoek zet bestaande inzichten uit bewezen interventies die de arbeidsmarktparticipatie van langdurig werkloze ouderen hebben gestimuleerd op een rij. Wat heeft gewerkt en waarom? Daarnaast worden nieuwe inzichten in de huidige situatie van arbeidsmarktkrapte verzameld. Onderzoekers benutten een bestaand panel waaraan relatief veel werkloze ouderen meedoen (aanbodkant). Tevens interviewen zij werkgevers uit enkele kraptesectoren (vraagkant) over o.a. hun beelden over (langdurig) werkloze ouderen.
- [Levensverhalen over werk. Een onderzoek naar de stap van dagbesteding naar (beschut) werk](https://www.instituutgak.nl/onderzoek/onderzoeken/levensverhalen-over-werk-een-onderzoek-naar-de-stap-van-dagbesteding-naar-beschut-werk/): Welke factoren zijn van invloed op de wensen, behoeften en kansen van deelnemers aan dagbesteding die de stap pogen te maken van dagbesteding naar (beschut) werk? Die vraag staat centraal in het onderzoek dat gekoppeld is aan het programma Stap voor stap. In beleid en de praktijk ligt de focus vaak op economische factoren, zoals de hoogte van het salaris of het verlies van uitkering of toeslagen. Voor ‘volwaardige participatie’ zijn echter ook sociaal-culturele en politieke factoren van belang, zoals waardering, zeggenschap en steun vanuit de institutionele en sociale omgeving. In dit onderzoek wordt gekeken naar economische, sociaal-culturele en politieke factoren. Hoe werken deze drie factoren vanuit het verleden door naar het heden en het perspectief op de toekomst? In het onderzoek zijn de levensverhalen van deelnemers aan het ‘Stap voor Stap’ programma het vertrekpunt. Mogelijk maakt opgroeien in armoede bijvoorbeeld uit voor hoeveel waarde iemand hecht aan de hoogte van het salaris in een toekomstige baan. Het onderzoek kent een longitudinaal, kwalitatief design met narratieve analyse als methodiek. Dit is bedoeld om beter te begrijpen waarom deelnemers de stap naar (beschut) werk wel of niet (duurzaam) zetten.
- [Juridische en organisatorische vraagstukken bij hybride werken](https://www.instituutgak.nl/onderzoek/onderzoeken/juridische-en-organisatorische-vraagstukken-bij-hybride-werken/): Hybride werken, ofwel het combineren van vormen van plaats- en tijdsonafhankelijk werk, is in korte tijd een breed geaccepteerde werkwijze geworden. Naast voordelen en kansen brengt het ook nadelen en risico’s met zich mee. Dit onderzoek gaat in op vragen als: Hoe wordt hybride werken ervaren door werknemers en werkgevers en welke factoren (op het niveau van individu, organisatie en wetgeving) zijn van invloed? In hoeverre komen werkgevers en werknemers in onderling overleg tot afspraken? En waar is overheidsregulering gewenst?
- [Voorkomen is beter dan genezen: beleidsopties om uitval uit de zorgsector te verminderen](https://www.instituutgak.nl/onderzoek/onderzoeken/voorkomen-is-beter-dan-genezen-beleidsopties-om-uitval-uit-de-zorgsector-te-verminderen/): De arbeidsvraag in de zorgsector is hoog, vooral in de verpleging, verzorging en thuiszorg. Tegelijkertijd is het aantrekken en het behouden van zorgpersoneel een probleem. Dit onderzoek volgt starters in de zorgsector met een mbo- of hbo-diploma. Door het koppelen van verschillende CBS-data wordt inzicht verkregen in de aard en omvang van uitstroom onder starters. Ook vindt een vergelijking plaats met de sectoren onderwijs en veiligheid. Samen met verschillende belanghebbenden worden kansrijke maatregelen geformuleerd voor het aantrekken en behouden van personeel in de zorgsector. Die maatregelen worden door de onderzoekers getoetst op doelbereik, effectiviteit, efficiëntie en uitvoerbaarheid.
- [Een menswaardig bestaan in de sociale zekerheid: naar een versterking van de rol van sociale grondrechten](https://www.instituutgak.nl/onderzoek/onderzoeken/een-menswaardig-bestaan-in-de-sociale-zekerheid-naar-een-versterking-van-de-rol-van-sociale-grondrechten/): Hoe kan de werking van sociale grondrechten in Nederland worden versterkt met het oog op een betere bescherming van de individuele burger? Dat is de kernvraag van dit onderzoek, dat vooral het grondrecht van de sociale zekerheid centraal stelt en aansluit bij de zoektocht naar de menselijke maat in de sociale zekerheid. Het betreft een wetenschappelijk juridisch onderzoek dat ook een bijdrage wil leveren aan de maatschappelijke dialoog over de werking van het grondrecht van de sociale zekerheid.
- [Eindigt de verplichte deelname aan bedrijfstakpensioenfondsen?](https://www.instituutgak.nl/onderzoek/onderzoeken/eindigt-de-verplichte-deelname-aan-bedrijfstakpensioenfondsen/): Bekijk hier de video met onderzoekers Ramon van Lieshout en Daniek Straten (2024)
- [Kansrijk Kiezen: overwegingen van jongeren bij hun studiekeuze](https://www.instituutgak.nl/onderzoek/onderzoeken/kansrijk-kiezen-overwegingen-van-jongeren-bij-hun-studiekeuze/): De centrale vraag in dit onderzoeksvoorstel is hoe meer jongeren gestimuleerd kunnen worden om voor een kansrijke studie te kiezen. De onderzoekers brengen kansrijke mbo-studies in kaart en onderzoeken op basis van literatuur, kwalitatieve interviews, en een enquête onder mbo-studenten welke soort informatie een belangrijke rol bij de studiekeuze, en via welke kanalen jongeren zich informeren. Het kennisdoel is om de Loopbaanoriëntatie en -begeleiding (LOB) te voorzien van nieuwe kennis rond kansrijk kiezen in het mbo.
- [Verzuimpreventie in beeld: onderzoek naar kennis rond preventie van ziekteverzuim](https://www.instituutgak.nl/onderzoek/onderzoeken/verzuimpreventie-in-beeld/): Vanwege de financiële en maatschappelijke impact die verzuim met zich meebrengt, is inzetten op preventie belangrijk, maar wat werkt en wat niet, voor wie en in welke context? Dit project heeft tot doel een overzicht te verkrijgen van beschikbare best practices en bewezen effectieve interventies om verzuim te voorkomen met specifieke aandacht voor thuiswerken. Ook wordt in kaart gebracht wat werkgevers en werknemers zelf vinden dat ze kunnen doen om verzuim te voorkomen. En hoe kan de samenwerking tussen actoren op het gebied van verzuimpreventie het best worden georganiseerd? Al deze kennis leidt tot een kennisagenda en een praktische handreiking voor verzuimpreventie.
- [Werk en mantelzorg: een onderzoek naar de wederzijdse afhankelijkheid in de levensloop](https://www.instituutgak.nl/onderzoek/onderzoeken/werk-en-mantelzorg-een-onderzoek-naar-de-wederzijdse-afhankelijkheid-in-de-levensloop/): Door tekorten in de zorg komen steeds meer vormen van steun terecht bij mantelzorgers. Dit combineren zij vaak met betaald werk, wat kan leiden tot overbelasting of gezondheidsproblemen. In dit project wordt in kaart gebracht welke groepen mantelzorgende werknemers problemen en kansen ervaren op de arbeidsmarkt. Ook wordt de afhankelijkheid van werk en zorg bestudeerd. Wordt werken moeilijker vanwege het zorgen, of is mantelzorg lastig omdat je ernaast werkt? De perspectieven van zowel mantelzorgers, werkgevers als beleidsmakers komen aan bod. Dit leidt tot concrete aanbevelingen over het ondersteunen van werkende mantelzorgers.
- [Beïnvloeding kansrijke studiekeuzes door leerlingen](https://www.instituutgak.nl/onderzoek/onderzoeken/beinvloeding-kansrijke-studiekeuzes-door-leerlingen/): De centrale vraag is op welke manieren leerlingen in het onderwijs beïnvloed kunnen worden tot het maken van studiekeuzes richting sectoren waar grote kraptes op de arbeidsmarkt bestaan. In het onderzoek bouwen de onderzoekers voort op bestaande kennis en voegen daar via aanvullend veldwerk vernieuwende inzichten over de rol van social media aan toe. Social media is immers niet meer weg te denken uit het leven van leerlingen, en kan wel eens een belangrijke rol in (gaan) nemen in het keuzeproces.
- [Oekraïense vluchtelingen op de arbeidsmarkt](https://www.instituutgak.nl/onderzoek/onderzoeken/oekraiense-vluchtelingen-op-de-arbeidsmarkt/): In dit onderzoek van het Verwey-Jonker Instituut en de Opora Foundation wordt onderzocht hoe de arbeidsparticipatie van Oekraïense vluchtelingen in Nederland zich ontwikkelt en welke factoren hierop van invloed zijn. Er wordt niet alleen gekeken naar het toetreden op de arbeidsmarkt, maar ook naar wensen en mogelijkheden om door te stromen naar banen die aansluiten bij het opleidingsniveau en werkervaring. Een belangrijk gegeven is dat ongeveer 70% van de volwassen Oekraïense vluchtelingen in Nederland bestaat uit vrouwen, die vaak zonder partner en steunend netwerk de zorg dragen voor (jonge) kinderen. Er wordt gebruik gemaakt van een combinatie van kwalitatieve en kwantitatieve onderzoeksmethoden. Zo komt er een enquête onder werkende en niet werkende Oekraïense vluchtelingen en interviews met vluchtelingen, werkgevers/uitzendbureaus en gemeenten.
- [Oekraïners met een vluchtachtergrond op arbeidsmarkt](https://www.instituutgak.nl/onderzoek/onderzoeken/oekrainers-met-een-vluchtachtergrond-op-arbeidsmarkt/): Van de circa 55.000 Oekraïense vluchtelingen in Nederland van tussen de 18 en 65 jaar, is volgens uitkeringsinstantie UWV 85 procent aan het werk. Daarmee is hun arbeidsparticipatie relatief hoog. De intrede van Oekraïners op de arbeidsmarkt is dus een uitgelezen mogelijkheid om meer te leren over arbeidsmarktintegratie. Regioplan doet hier – samen met OpenEmbassy – onderzoek naar. Het doel: komen tot relevante inzichten voor de arbeidsmarktintegratie van alle nieuwkomers.
- [Samen richting een organisatiebrede aanpak van werkstress in het mkb](https://www.instituutgak.nl/onderzoek/onderzoeken/samen-richting-een-organisatiebrede-aanpak-van-werkstress-in-het-mkb/): Werkstress is een belangrijk probleem in het midden- en kleinbedrijf (mkb). Er is veel kennis beschikbaar, maar implementatie van deze kennis in de praktijk lijkt nog steeds een probleem. Richtlijnen zijn een eerste stap om wetenschap te vertalen naar de praktijk. Recent verschenen internationale richtlijnen adviseren om een organisatiebrede en integrale aanpak te hanteren waarbij risicofactoren voor werkstress worden geminimaliseerd, beschermende factoren worden gemaximaliseerd en mentale gezondheid in brede zin bespreekbaar wordt gemaakt. Een organisatiebrede aanpak is een vereiste om werkstress en negatieve gevolgen ervan duurzaam te verlagen. Bovendien is een mentaal gezonde werkomgeving aantrekkelijker voor personeel om te blijven en trekt het personeel aan. De onderzoekers willen een handreiking creëren voor een organisatiebrede aanpak tegen werkstress. Tevens stellen zij concrete implementatiestrategieën op die bijdragen aan het daadwerkelijk gebruik ervan.
- [Co-werkdesign: Een structurele aanpak van werkstress in het mkb](https://www.instituutgak.nl/onderzoek/onderzoeken/co-werkdesign-een-structurele-aanpak-van-werkstress-in-het-mkb/): In dit project wordt een innovatieve aanpak voorgesteld om de werkstress bij mkb-bedrijven te verlagen en het werkplezier te vergroten via het gezamenlijk herontwerpen van de werkomgeving (co-werkdesign). Op basis van de Job Demands–Resources theorie wordt verondersteld dat medewerkers doorlopend een balans tussen taakeisen en hulpbronnen moeten nastreven. Dit proactieve gedrag vindt plaats op teamniveau in de vorm van job crafting (vragen) en prosociaal gedrag (geven). De onderzoekers voorspellen dat de actieve uitwisseling van taakeisen en hulpbronnen leidt tot een betere samenwerking en afstemming (cohesie, sterke kantengebruik) binnen teams en tot meer zelfvertrouwen en actief leergedrag van individuele teamleden. Het gevolg hiervan is verminderde werkstress, verhoogd werkplezier, en betere prestaties. Het project resulteert in een platform en interventie die mkb-bedrijven kunnen helpen om werkstress tegen te gaan.
- [Arbeidsmarktkrapte: een integraal beeld van aard, omvang en oplossingen](https://www.instituutgak.nl/onderzoek/onderzoeken/arbeidsmarktkrapte-een-integraal-beeld-van-aard-omvang-en-oplossingen/): Dit betreft een integraal onderzoek naar arbeidsmarktkrapte en de relatie tussen aard van krapte (kwantitatief versus kwalitatief), gehanteerde oplossingen (technologisering, arbeidsmigratie, investeringen in vakmanschap) en effectiviteit van oplossingen. Oplossingen kunnen elkaar versterken, uitsluiten, of tegenwerken. Met kwantitatief onderzoek bekijken we op basis van CBS Microdata voor alle sectoren de aard en omvang van krapte. Met kwalitatief onderzoek gaan we voor vier kraptesectoren nader in op aard van de krapte, op redenen dat oplossingen wel of niet goed werken, op ervaringen en obstakels bij het implementeren van oplossingen én op concrete handelingsperspectieven.
- [Van krapte naar kans: technologie als gamechanger](https://www.instituutgak.nl/onderzoek/onderzoeken/van-krapte-naar-kans-technologie-als-gamechanger/): In het onderzoeksproject 'Van krapte naar kans: technologie als gamechanger' gaan Jessie Koen, Michiel de Looze, Paul Preenen en Goedele Geuskens (TNO) onderzoeken of, en onder welke voorwaarden, technologie zoals Augmented Reality mensen kan helpen werk te doen waar ze (nog) niet voor gekwalificeerd zijn. De nadruk ligt in dit project op mensgerichte inzet van technologie. Zij bekijken daarom hoe werknemers het ervaren wanneer een deel van hun werk wordt overgenomen door technologie en zullen belemmerende en bevorderende factoren voor de implementatie ervan blootleggen.
- [Arbeidsmigratie: kansen en knelpunten voor het oplossen van de krapte op de arbeidsmarkt](https://www.instituutgak.nl/onderzoek/onderzoeken/arbeidsmigratie-kansen-en-knelpunten-voor-het-oplossen-van-de-krapte-op-de-arbeidsmarkt/): Het onderzoek gaat over arbeidsmigratie van buiten de EU als een van de mogelijke oplossingen voor de krapte op de Nederlandse arbeidsmarkt in de zorgsector en de technieksector. Centraal staat de vraag welke kansen en knelpunten verschillende betrokken actoren ervaren bij arbeidsmigratie als oplossingsrichting voor de arbeidstekorten. Door middel van rechtssociologisch onderzoek wordt kennis ontwikkeld over de regulering en praktijk van kennismigratie en vakmigratie, het langere termijn perspectief van arbeidsmigranten zelf, over de normatieve opvattingen van burgers over arbeidsmigratie, en worden lessen getrokken uit een internationale vergelijking. Het onderzoek voorziet in het oplossen van een kennislacune over krachtenvelden rond (de regulering van) arbeidsmigratie in de unieke situatie van grote tekorten op de arbeidsmarkt in de wereld, Europa en Nederland, vergrijzing, oorlog, de klimaattransitie en een streven naar een brede welvaartsbenadering.

## Podcasts
- [Podcast risicodeling in het nieuwe pensioen](https://www.instituutgak.nl/leerstoelen/podcasts/podcast-risicodeling-in-het-nieuwe-pensioen/): Een actuele podcast met diverse invalshoeken.
- [Podcast beroepsvorming professionals in het publiek sociaal domein](https://www.instituutgak.nl/leerstoelen/podcasts/podcast-beroepsvorming-professionals-in-het-publiek-sociaal-domein/): Over professionaliseren van betrokken medewerkers in het publiek sociaal domein.
- [Podcast sociale zekerheid en pensioencommunicatie](https://www.instituutgak.nl/leerstoelen/podcasts/sociale-zekerheid-en-pensioencommunicatie/): Een gesprek over de waarde van goede pensioencommunicatie.
- [Podcast geschiedenis van sociale zekerheid](https://www.instituutgak.nl/leerstoelen/podcasts/geschiedenis-van-sociale-zekerheid/): Over hoe in het bijzonder de geschiedenis van de sociale zekerheid ons een spiegel voorhoudt.
- [Podcast Sociale zekerheid en economie](https://www.instituutgak.nl/leerstoelen/podcasts/podcast-sociale-zekerheid-en-economie/): Podcast over doorwerkers: werkwillige gepensioneerden.
- [Podcast Economie en Instituties](https://www.instituutgak.nl/leerstoelen/podcasts/podcast-economie-en-instituties/): AI is één van de drijfveren voor de sterke opkomst van uitbesteding van werk.
- [Podcast Arbeidsmarkt en sociale zekerheid](https://www.instituutgak.nl/leerstoelen/podcasts/podcast-arbeidsmarkt-en-sociale-zekerheid/): Sociale zekerheid beoogt bescherming en activering te bieden.
- [Podcast Internationaal sociaalzekerheidsrecht en atypische werkvormen](https://www.instituutgak.nl/leerstoelen/podcasts/podcast-internationaal-sociaalzekerheidsrecht-en-atypische-werkvormen/): Onderzoek naar nieuwe vormen van migratie en de gevolgen daarvan voor de sociale zekerheid.
- [Podcast Werk en Ongelijkheid](https://www.instituutgak.nl/leerstoelen/podcasts/podcast-werk-en-ongelijkheid/): Over wetenschappelijke kennis op het grensvlak van de arbeidsmarkt en ongelijkheid.
- [Podcast Werk en gezondheidsproblemen](https://www.instituutgak.nl/leerstoelen/podcasts/podcast-arbeidsparticipatie-en-re-integratie-van-kwetsbare-groepen/): Over effectieve en duurzame arbeidsparticipatie van mensen met gezondheidsproblemen.
- [Podcast Behoorlijke bejegening](https://www.instituutgak.nl/leerstoelen/podcasts/podcast-behoorlijke-bejegening/): Kan het individu in onze systeemwereld op grote schaal worden gezien en gehoord?
- [Podcast Zelfredzaamheid en sociale bescherming over de levenscyclus](https://www.instituutgak.nl/leerstoelen/podcasts/podcast-leer-der-sociale-zekerheid/): Welk effect heeft het stelsel van sociale zekerheid op inkomensongelijkheid en armoede?
- [Podcast Pensioenbeheer en risicomanagement](https://www.instituutgak.nl/leerstoelen/podcasts/podcast-pensioenbeheer-en-risicomanagement/): Over de effectuering van de recent bekrachtigde nieuwe pensioenwet.
- [Podcast socialezekerheidsrecht](https://www.instituutgak.nl/leerstoelen/podcasts/podcast-socialezekerheidsrecht/): Een gesprek over de zoektocht naar de menselijke maat in de sociale zekerheid.
- [Podcast Sociale Verzekeringsgeneeskunde](https://www.instituutgak.nl/leerstoelen/podcasts/podcast-sociale-verzekeringsgeneeskunde/): Een gesprek over waardegedreven zorg met nadruk op gebruik van patiëntervaringen.
- [Podcast Sociale Zekerheid en Participatie](https://www.instituutgak.nl/leerstoelen/podcasts/podcast-sociale-zekerheid-en-participatie/): Wat betekent het om toegang te krijgen tot 'hulpbronnen'?
- [Podcast Economie](https://www.instituutgak.nl/leerstoelen/podcasts/podcast-economie/): Over de effecten van globalisering, migratie, technologische vooruitgang en vergroening.
- [Podcast Arbeidsdeskundigheid](https://www.instituutgak.nl/leerstoelen/podcasts/podcast-arbeidsdeskundigheid/): Wat is de rol van arbeidsdeskundigen in de inclusieve arbeidsmarkt?
- [Podcast Pensioenrecht](https://www.instituutgak.nl/leerstoelen/podcasts/podcast-pensioenrecht/): Heemskerk vertelt over de effecten van de Wet Toekomst Pensioenen.
- [Podcast Machtsverhoudingen tussen vakbonden en werkgevers](https://www.instituutgak.nl/leerstoelen/podcasts/podcast-machtsverhoudingen-tussen-vakbonden-en-werkgevers/): In deze podcast staat de machtsverhouding tussen vakbond en werkgever centraal.
- [Podcast Grensvlak sociale zekerheid en HRM](https://www.instituutgak.nl/leerstoelen/podcasts/podcastserie-grensvlak-sociale-zekerheid-en-hrm/): Over de knelpunten richting een inclusieve, sociale en werkzekere maatschappij.

## Projecten
- [Register Your Business](https://www.instituutgak.nl/projecten/register-your-business/): In een periode van twee jaar veertig deelnemers met een vluchtelingenachtergrond begeleiden naar het ondernemerschap.
- [Ontwikkelklas naar Werk 2.0 – Nieuwe krachten voor Zuid-Limburg](https://www.instituutgak.nl/projecten/ontwikkelklas-naar-werk-2-0/): In een ontwikkelklas krijgen deelnemers een intensief maatwerktraject aangeboden. Het traject is gebaseerd op taalontwikkeling, werknemers-, ondernemers- en digitale vaardigheden, gecombineerd worden met praktijkervaring en persoonlijke begeleiding op het gebied van mentaal en fysiek welzijn.
- [De route naar duurzame arbeidsparticipatie](https://www.instituutgak.nl/projecten/de-route-naar-duurzame-arbeidsparticipatie/): Het bieden van een passende overgang aan jongeren en jongvolwassenen die zijn vastgelopen in het onderwijs of afkomstig zijn uit arbeidsmatige dagbesteding.
- [Mijn Reintegratie.nl](https://www.instituutgak.nl/projecten/mijn-reintegratie-nl/): Een groepscoachingsprogramma, ondersteund door ervaringsdeskundigheid, betrouwbare informatie en digitale hulpmiddelen. Dit gebeurt in nauwe samenwerking met patiëntenorganisaties, werkgevers en arbodiensten. Er worden 14 groepen van 5-8 mensen begeleid. De ervaringen en informatie worden gedeeld via het ‘Mijn re-integratieplatform’ (mijn reintegratie.nl), zodat meer mensen met een chronische ziekte en stakeholders gebruik kunnen maken van de opgedane kennis.
- [ICT vanaf Morgen – Vestiging Amsterdam Noord](https://www.instituutgak.nl/projecten/ict-vanaf-morgen-vestiging-amsterdam-noord/): Het streven is om 50 deelnemers een traject aan te bieden dat bestaat uit een combinatie van praktijkleren met maatwerkbegeleiding. Onder begeleiding worden ICT-diensten uitgevoerd voor opdrachtgevers.
- [Fit to work](https://www.instituutgak.nl/projecten/fit-to-work/): In twee jaar tijd honderd jongeren in Haarlem, specifiek in de wijk Schalkwijk, opnieuw perspectief op werk en/of een opleiding geven.
- [Autisme werkt](https://www.instituutgak.nl/projecten/autisme-werkt/): In beeld brengen hoe uitdagend het is voor mensen met een vorm van autisme om een passende baan te vinden en te houden.
- [RE-START](https://www.instituutgak.nl/projecten/re-start-2/): Er wordt gewerkt vanuit het perspectief van de werkgever: wat is er nodig om van de jongere een succesvolle werknemer te maken. Hiertoe krijgt de jongere, als hij bij een werkgever aan de slag gaat, een buddy toegewezen, die de verbinding vormt tussen de werkgever, de jongere en RE-START.
- [Jouw Kracht in Kwetsbaarheid, ontwikkel en groei! ](https://www.instituutgak.nl/projecten/jouw-kracht-in-kwetsbaarheid-ontwikkel-en-groei/): Acht deelnemers uit de dagbesteding krijgen perspectief op eigen ontwikkeling en het hervinden van plezier in werk.
- [Meedoen bij de Overburen – participatie en arbeidstoeleiding](https://www.instituutgak.nl/projecten/meedoen-bij-de-overburen/): Met een traject van 12 tot 18 maanden starten de deelnemers in een veilige werkomgeving en doen zij werkervaring op interne werkplekken bij de Overburen. Vervolgens gaan de deelnemers naar externe stages of banen waar ook coaching en nazorg op de werkvloer plaatsvindt. Er is ook ondersteuning over inclusief werkgeverschap voor werkgevers in o.a. de zorg, schoonmaak, logistiek en horeca.
- [WerkWijzer](https://www.instituutgak.nl/projecten/werkwijzer/): 40 jongeren met een functiebeperking of ernstige leerproblemen begeleiden naar duurzaam werk rn de horeca en zorg in de regio dankzij praktijkgericht onderwijs en begeleiding.
- [Carrière Boost Kraptesectoren](https://www.instituutgak.nl/projecten/carriere-boost-kraptesectoren/): Niet-uitkeringsgerechtigden en nieuwkomers begeleiden naar banen in de kinderopvang, zorg & welzijn (mbo niveau 2) en de technieksector.
- [Plan B(aan)](https://www.instituutgak.nl/projecten/plan-baan/): Persoonlijke coaching, praktische ondersteuning en stapsgewijze begeleiding van kwetsbare jongeren uit de regio Zaanstad die zonder werk of onderwijs thuiszitten en nauwelijks worden bereikt door reguliere instanties. Tegelijkertijd zijn er volop kansen in kansrijke sectoren zoals techniek, logistiek en zorg.
- [OntwikkelWaard; groeipotentieel in de Hoeksche Waard](https://www.instituutgak.nl/projecten/ontwikkelwaard/): Het versterken van de arbeidsmogelijkheden van mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt en het voorkomen van (terugval in) uitkeringsafhankelijkheid.
- [Kickstart Zorg & Werk](https://www.instituutgak.nl/projecten/kickstart-zorg-werk/): Twintig werkzoekenden duurzaam aan het werk te helpen in de zorg, door samenwerking tussen Senzer en zorgorganisaties te versterken en personeelstekorten aan te pakken.
- [Webbers](https://www.instituutgak.nl/projecten/webbers/): Het versterken van arbeidsparticipatie voor jongeren met afstand tot onderwijs en arbeidsmarkt in de Achterhoek. De doelgroep betreft jongeren van 16-30 jaar, waaronder veel hoogbegaafde jongeren die zijn vastgelopen in onderwijs of werk. In twee jaar tijd worden minimaal 20 jongeren opgeleid tot webdeveloper, systeembeheerder en WCAG-tester (testen van digitale toegankelijkheid).
- [Hacklab](https://www.instituutgak.nl/projecten/hacklab/): https://hacklab.frl/
- [Circulaire kansen in kraptesectoren](https://www.instituutgak.nl/projecten/circulaire-kansen-in-kraptesectoren/): 48 mensen worden opgeleid in de logistiek, techniek en retail.
- [Karakter werkt](https://www.instituutgak.nl/projecten/karakter-werkt/): 250 Jonge mensen met diverse achtergronden worden begeleid naar werk of opleiding in de provincies Brabant en Zeeland.
- [Vakdagen effenen de weg naar werk](https://www.instituutgak.nl/projecten/vakdagen-effenen-de-weg-naar-werk/): Het organiseren van vier nieuwe Vakdagen: Groene Vingers (hovenier), Timmeren, Facilitair Werk en Post & pakjes.
- [Sociale coöperaties: de pioniersfase voorbij](https://www.instituutgak.nl/projecten/sociale-cooperaties-de-pioniersfase-voorbij/): Uitgangspunten van sociale coöperaties (soco') zijn kwaliteiten, interesses en omstandigheden van de persoon. Werken vanuit vertrouwen en creëren van een veilige en stimulerende sfeer. Ze leveren maatwerk, werken integraal en eigen regie en eigen verantwoordelijk zijn belangrijk. Daarnaast is ook gezamenlijkheid kern van de aanpak. Mensen helpen en ondersteunen elkaar.
- [Restart GOALS – Jongeren activeren voor kansrijke beroepen in kraptesectoren](https://www.instituutgak.nl/projecten/restart-goals-jongeren-activeren-voor-kansrijke-beroepen-in-kraptesectoren/): Jongeren tussen de 18 en 27 jaar die nu geen werk hebben en geen opleiding volgen, krijgen perspectief op een duurzame plek in sectoren met structurele personeelstekorten.
- [Kansen in kraptesectoren](https://www.instituutgak.nl/projecten/kansen-in-kraptesectoren/): Veertig mensen gaan een traject in de zorg volgen.
- [Geen jongeren meer tussen wal en schip maar richting de techniek](https://www.instituutgak.nl/projecten/geen-jongeren-meer-tussen-wal-en-schip-maar-richting-de-techniek/): Jongeren die nu vaak tussen wal en schip vallen – zoals leerlingen uit het praktijkonderwijs en voortgezet speciaal onderwijs, of studenten die uitvallen tijdens hun studie – toeleiden naar duurzaam werk in de techniek.
- [Taalbuddy’s verbinden](https://www.instituutgak.nl/projecten/taalbuddys-verbinden/): Anderstalige medewerkers oefenen Nederlands op het werk met taalbuddy's. Zo leren ze de taal spreken, de bedrijfscultuur kennen, groeit hun zelfvertrouwen en is er meer sociaal contact.
- [Wonen, Werken, Leren](https://www.instituutgak.nl/projecten/wonen-werken-leren/): Mensen met een GGZ-achtergrond vanuit hun eigen aandachtsgebied (dagbesteding, werk en wonen) laten uitstromen naar werk met de mogelijkheid terug te kunnen vallen op dagbesteding.
- [Je gaat ’t pas zien](https://www.instituutgak.nl/projecten/je-gaat-t-pas-zien/): Het doel is tweeledig: 1: Slagingskans van mensen met afstand tot de arbeidsmarkt vergroten door ze 'werkgereed' te maken. 2: Bij Technisch werkgevers het bewustwordingsproces aanjagen, zodat inclusief werkgeverschap (nog beter) vorm krijgt en personeel behoudt.
- [Everyday Heroes: werk(t) voor iedereen](https://www.instituutgak.nl/projecten/everyday-heroes-werkt-voor-iedereen/): Het financieren van bijvoorbeeld een opleiding, een laptop, een rijbewijs of een (elektrische) fiets. Everyday Heroes financiert dit als er geen reguliere middelen beschikbaar zijn en het noodzakelijk is om een arbeidscontract te krijgen.
- [Het Generatiespel](https://www.instituutgak.nl/projecten/het-generatiespel/): Preventie van werkuitval en werkstress door generatieverschillen op de werkvloer bespreekbaar te maken en hiermee wederzijds begrip te versterken.
- [Ondernemersmaatjes](https://www.instituutgak.nl/projecten/ondernemersmaatjes/): Kwetsbare jongeren krijgen ondersteuning bij het ontwikkelen van ondernemerschaps- en werkvaardigheden.
- [Voor een ander](https://www.instituutgak.nl/projecten/voor-een-ander/): Ondersteuning van vijftig jongeren en jongvolwassenen die door leer- of arbeidsbeperkingen moeilijk toegang vinden tot de reguliere arbeidsmarkt.
- [Implementatie van Dagbesteding naar beschut werk voor mensen met NAH](https://www.instituutgak.nl/projecten/implementatie-van-dagbesteding-naar-beschut-werk-voor-mensen-met-nah/): Mensen met een niet aangeboren hersenletsel die in de dagbesteding zitten, gaan weer volwaardig deelnemen aan het arbeidsproces. Beschut of daadwerkelijk bij een werkgever.
- [Ontgrendelen van Ondernemend Potentieel Forward Inc x Pangea ](https://www.instituutgak.nl/projecten/ontgrendelen-van-ondernemend-potentieel-forward-inc-x-pangea/): Doelstelling
- [Quantum inclusiereis in de branches](https://www.instituutgak.nl/projecten/quantum-inclusiereis-in-de-branches/): Het bevorderen van inclusief werkgeverschap.
- [Herstelmaatjes](https://www.instituutgak.nl/projecten/herstelmaatjes/): Vrijwilligers betere handvatten geven bij de re-integratie van de (ex)gedetineerden.
- [Loopbaantraject van boot naar baan voor jongeren met een beperking](https://www.instituutgak.nl/projecten/loopbaantraject-van-boot-naar-baan-voor-jongeren-met-een-beperking/): 28 jongeren met een beperking of een chronische ziekte begeleiden naar de arbeidsmarkt.
- [Startplein Techniek met loopbaanleren met bedrijven](https://www.instituutgak.nl/projecten/startplein-techniek-met-loopbaanleren-met-bedrijven/): Bij en met tien (techniek) werkgevers hun strategische personeelsplanning toegankelijk maken. Deze tien werkgevers worden actief en vakinhoudelijk betrokken bij oriëntatie activiteiten van werkzoekenden. Dertig werkzoekenden met interesse voor techniek worden via oriëntatie activiteiten duurzaam gematched.
- [Inclusief Perspectief](https://www.instituutgak.nl/projecten/inclusief-perspectief/): Incluvisie gaat gespreksleiders trainen en Inclusief Perspectief-gesprekken verder ontwikkelen en uitbreiden. In deze gesprekken, onder leiding van een ervaringsdeskundige professionele gespreksleider, komen werkgevers en werkzoekenden met een beperking bij elkaar. Tijdens dat gesprek worden thema’s besproken die zowel werkgevers als werknemers bezighouden, maar die tijdens een sollicitatiegesprek niet zo snel aan de orde komen. Bijvoorbeeld bestaande aannames over en weer en het wel of niet bespreekbaar maken van iemands beperking of chronische ziekte in een nieuwe baan. In diverse regio’s zullen achttien gesprekken plaatsvinden.
- [Bruggen bouwen in Rotterdam](https://www.instituutgak.nl/projecten/bruggen-bouwen-in-rotterdam/): In dit mentorproject worden 360 werkzoekende jongeren aan vijftigplussers gekoppeld die hen vrijwillig ondersteunen bij het zoeken naar werk of opleiding.
- [Video JINC: Gelijke kansen in het beroepsonderwijs](https://www.instituutgak.nl/projecten/video-jinc-gelijke-kansen-in-het-beroepsonderwijs/): JINC is een organisatie die zich inzet voor gelijke kansen voor jongeren die opgroeien in sociaal-economisch zwakkere wijken en die daardoor minder kansen krijgen in het onderwijs en (daarmee) op de arbeidsmarkt. Tot nu toe richt JINC zich met het onderwerp Loopbaanoriëntatie (LOB) op jongeren in het primair onderwijs en het vmbo. Met dit project richt JINC zich ook op mbo-leerlingen en dan met name op mbo2-niveau. Het behelst drie leerlijnen, waaronder het opschalen van een (reeds bestaande) sollicitatietraining, een training in sociaal-emotionele vaardigheden en een verdiepende training netwerkvaardigheden.
- [Video Ambacht in Beeld Opleidingsdagen](https://www.instituutgak.nl/projecten/video-ambacht-in-beeld-opleidingsdagen/): Er bestaat een maatschappelijke vraag naar meer praktisch geschoolde studenten. Met de Opleidingsdagen wil Ambacht in Beeld hier een positieve bijdrage aan leveren door imagoverbetering van het mbo en de herwaardering van ambachtelijk vakmanschap. De Opleidingsdagen vervullen hierin een belangrijke rol. Er is zeker een groep jongeren die geïnteresseerd is in ambachtelijke beroepen, maar het is voor hen niet eenvoudig om op een makkelijke manier aan informatie over de verschillende beroepen te komen en de beroepen in de praktijk te kunnen ervaren. Door de Opleidingsdagen te organiseren, kunnen jongeren kennismaken met een groot aantal ambachtelijke opleidingen en er workshops volgen, zodat een beeld van het beroep ontstaat en er daadwerkelijk iets gemaakt wordt.
- [Gedaankrijgers](https://www.instituutgak.nl/projecten/gedaankrijgers/): Het ontwikkelen van een onderbouwde werkwijze waarmee professionals hun eigen competenties versterken en beter toegerust raken om (ex-)gedetineerden te begeleiden naar duurzaam werk en maatschappelijke participatie.
- [Educatief Centrum Oost](https://www.instituutgak.nl/projecten/educatief-centrum-oost/): Het ontwikkelen van educatieve activiteiten die vooral zijn gericht op het opdoen van werkervaring.
- [Flowers 4 Business goes social](https://www.instituutgak.nl/projecten/flowers-4-business-goes-social/): Het begeleiden van 15 mensen naar werk of opleiding op het terrein van de bloemsierkunst.
- [Rug-dekking](https://www.instituutgak.nl/projecten/rug-dekking/): Rug-dekking is een 12-weken hands-on programma dat jongvolwassenen met weinig perspectief opleidt tot gediplomeerde verkeersregelaars, bedrijfshulpverleners en UEFA gecertificeerde stewards, die kunnen werken bij Betaald Voetbal Organisaties (BVO's). Het programma richt zich echter niet alleen op certificaten en werk, maar vooral op gedragsinterventie. Er zijn inmiddels 29 programma's gedraaid bij 5 verschillende clubs en er zijn hiermee 341 jongeren bereikt.
- [Creatief samenwerken aan gelijke stagekansen](https://www.instituutgak.nl/projecten/creatief-samenwerken-aan-gelijke-stagekansen/): Inzicht krijgen in de (regionale) trends en maatschappelijke ontwikkelingen in relatie tot stagediscriminatie en in bestaande structuren die stimulerend of belemmerend werken bij het stageproces. De hogeschool wil ook stappen ontwikkelen naar alternatieve structuren en een cultuur waarin stagediscriminatie effectief wordt aangepakt.
- [Opleiding Stichting Mama’s Power](https://www.instituutgak.nl/projecten/opleiding-stichting-mamas-power/): Deze is tweeledig. Enerzijds beoogt het project de economische onafhankelijkheid bij vrouwen met een migratieachtergrond te verbeteren doordat zij de mogelijkheid krijgen hun ondernemerschapsvaardigheden te vergroten en begeleid worden in hun traject naar zelfstandigheid. Anderzijds afname van het sociaal isolement.
- [Samen werken aan je toekomst 2.0](https://www.instituutgak.nl/projecten/samen-werken-aan-je-toekomst-2-0/): Het begeleiden van honderd deelnemers, geworven uit de wijkinitiatieven, naar een baan in de energietransitie, waarvan minimaal vijftig ook daadwerkelijk geplaatst worden bij werkgevers.
- [Queer Work](https://www.instituutgak.nl/projecten/queer-work/): Het begeleiden van LGBTIQ+-statushouders, met extra focus op de groep transgenders, naar betaald werk of een opleiding.
- [Opstart van de functie interne jobcoach en deelnemer begeleiding](https://www.instituutgak.nl/projecten/opstart-van-de-functie-interne-jobcoach-en-deelnemer-begeleiding/): Deelnemers krijgen begeleiding en een opleiding in de horeca (bakkerij, barista en bediening) en in fietsverhuur en reparatie, met inzet van extra mentale- en jobcoaching.

## 3D FlipBook
- [Inspiratiedocument Maatschappelijke Impact 2026](https://www.instituutgak.nl/3d-flip-book/inspiratiedocument-maatschappelijke-impact-2026/)
- [Inspiratie impact](https://www.instituutgak.nl/3d-flip-book/inspiratie-impact/)
- [Jaarverslag 2025](https://www.instituutgak.nl/3d-flip-book/jaarverslag-2025/)